Δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών – Προγράμματα Εξοικονομώ 2025

1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Οι προτάσεις που θα υποβληθούν θα πρέπει να εμπίπτουν στους Ειδικούς Στόχους: Α/Α Κωδικός Τίτλος 1 RSO2.1 Ενεργειακή απόδοση στα Πεδία Παρέμβασης: Α/Α Κωδικός Τίτλος Ενεργειακή απόδοση με ανακαίνιση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος, 1 042 επιδεικτικά έργα και υποστηρικτικά μέτρα σε συμμόρφωση προς σύμφωνα με τα κριτήρια ενεργειακής απόδοσης να καλύπτουν τις παρακάτω γεωγραφικές περιοχές: Α/Α Επίπεδο Γεωγραφική Περιοχή 1 Περιφέρεια Θεσσαλίας 2 Περιφέρεια Πελοποννήσου 3 Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας 4 Περιφέρεια Αττικής 5 Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας 6 Περιφέρεια Ηπείρου 7 Περιφέρεια Ιονίων Νήσων 8 Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας 9 Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας, Θράκης A/A Πρόσκλησης: 26220 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 4  A∆A: Ψ83ΘΗ-ΛΙΑ και να συνεισφέρουν στην επίτευξη των παρακάτω δεικτών εκροών και αποτελέσματος: Μονάδα ΚΩΔ. Ονομασία Δείκτη Στόχος Μέτρησης Οικονομικά προσιτές και βιώσιμες κατοικίες με βελτιωμένη RCO18 κατοικίες 18.155,00 ενεργειακή απόδοση Ετήσια κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας (εκ της οποίας: Εκατομύρια RCR26 337.390,00 κατοικίες, δημόσια κτίρια, επιχειρήσεις, άλλα) βατώρες κατ'έτος Τόνοι ισοδύναμου RCR29 Εκτιμώμενες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου* 314.278,00 CO2/έτος Οι Δικαιούχοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν μόνο τους δείκτες που αναφέρονται στην Πρόσκληση. Αναλυτικότερα στοιχεία σχετικά με το Πρόγραμμα, τις Προτεραιότητες, τους Ειδικούς Στόχους, τις Κατηγορίες Περιφέρειας, το Ταμείο, τα Πεδία Παρέμβασης τους δείκτες καθώς και της κατανομής της δημόσιας δαπάνης ανά προτεραιότητα και κατηγορία περιφέρειας παρατίθενται στο Παράρτημα Ι.  Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη που διατίθεται για την ένταξη Πράξεων με την παρούσα Πρόσκληση ανέρχεται σε 313.159.398,94 €.  Η ΔΑ δύναται να τροποποιήσει το συνολικό ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης της παρούσας Πρόσκλησης ή και να προβεί σε αιτιολογημένη ανάκληση ισχύος της Πρόσκλησης, ενημερώνοντας σε κάθε περίπτωση τους δικαιούχους μέσω της οικείας ιστοσελίδας https://peka-program.gr/.  Η ΔΑ, εκτιμώντας κατά περίπτωση τα δεδομένα υλοποίησης του Προγράμματος, και τη φύση των δράσεων, δύναται να εντάξει Πράξεις έως ποσού ύψους 429.536.687,00 €, ήτοι έως το 137,16% του ύψους της συνολικής συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης που τίθεται στην παρούσα Πρόσκληση. 2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Η Πρόσκληση αφορά στην ολοκλήρωση του Προγράμματος με τίτλο «Εξοικονομώ 2025», η 1η φάση του οποίου συγχρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το Πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2025» συνίσταται στην παροχή κινήτρων για παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας στον οικιακό κτιριακό τομέα, με στόχο τη μείωση των ενεργειακών αναγκών και της κατανάλωσης συμβατικών καυσίμων. Το Πρόγραμμα αφορά σε κτίρια που υφίστανται νόμιμα, χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία και των οποίων οι ιδιοκτήτες πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια. Οι Ωφελούμενοι διαχωρίζονται σε δύο κατηγορίες με βάση το εισόδημα τους. Το ποσοστό επιχορήγησης των Ωφελούμενων διαμορφώνεται ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία στην οποία ανήκουν και την ένταξη τους σε κάποια από τις ειδικές κατηγορίες. Οι ειδικές κατηγορίες περιλαμβάνουν τους πληγέντες φυσικών καταστροφών των περιοχών της Θεσσαλίας, της Στερεάς Ελλάδας και της Κεντρικής Μακεδονίας, τις οικογένειες με μέλος ή μέλη με αναπηρία (ΑμεΑ) και τις οικογένειες με τρία (3) εξαρτώμενα τέκνα. Τέλος, υφίσταται η δυνατότητα χορήγησης δανείου με επιδότηση επιτοκίου. Η υλοποίηση του Προγράμματος και η παρακολούθησή της βασίζεται στο οικείο Πληροφοριακό Σύστημα. Η υλοποίηση των παρεμβάσεων για όλους τους τύπους αίτησης (μονοκατοικίες, μεμονωμένα διαμερίσματα) θα πρέπει να επιτυγχάνει την κάλυψη του ελάχιστου ενεργειακού στόχου του Προγράμματος, ήτοι την αναβάθμιση της κατοικίας κατά τουλάχιστον τρεις (3) ενεργειακές κατηγορίες σε σχέση με την αρχική της κατάταξη, ώστε να εξασφαλίζεται Εξοικονόμηση Πρωτογενούς Ενέργειας σε ποσοστό άνω του 30%. Επιπλέον, εάν η πρόταση αφορά σε ριζική ανακαίνιση, κατά την έννοια των διατάξεων της παρ. 12 του άρθρου 2 του Ν.4122/2013, θα πρέπει, όλα τα τεχνικά συστήματα και τα δομικά στοιχεία του κελύφους να πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης για υφιστάμενα κτίρια και να επιτυγχάνεται κατάταξη του κτιρίου/της κτιριακής μονάδας κατ’ ελάχιστον στην ενεργειακή κατηγορία Β, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθ. 7 του «Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων» (Κ.Εν.Α.Κ), στο βαθμό που αυτό είναι τεχνικά και λειτουργικά εφικτό. Η κάλυψη του ενεργειακού στόχου θα διασφαλίζεται μέσω της διενέργειας ενεργειακής επιθεώρησης από Ενεργειακό Επιθεωρητή τόσο πριν, όσο και μετά την υλοποίηση των παρεμβάσεων (Α΄ και Β΄ΠΕΑ). Ανάλυση και αποσαφήνιση των όρων και προϋποθέσεων του Προγράμματος θα περιλαμβάνεται στον σχετικό Οδηγό. Κατά την ολοκλήρωση του έργου δύνανται να διενεργηθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι προκειμένου να διαπιστωθεί το είδος και το καθεστώς χρήσης του ακινήτου ως κύρια κατοικία. Τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα της δράσης αφορούν στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας του οικιστικού τομέα και στην παράλληλη μείωση των εκπομπών CO2 μέσω της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και της χρήσης ΑΠΕ, μέσω της υιοθέτησης ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων για ψύξη και θέρμανση χώρων και την παραγωγή ζεστού νερού χρήσης, καθώς και μέσω της εφαρμογής λοιπών τεχνολογιών εξοικονόμησης ενέργειας. A/A Πρόσκλησης: 26220 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 5  A∆A: Ψ83ΘΗ-ΛΙΑ 3. ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑ 3.1 Ως ημερομηνία λήξης της προθεσμίας επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων Πράξεων ορίζεται η 31/12/2030. Η λήξη των προτεινόμενων Πράξεων (ολοκλήρωση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου) θα πρέπει να συντελεστεί έως την ως άνω ημερομηνία. 3.2 Ως ελάχιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων Πράξεων: δεν αφορά. 3.3 Ως μέγιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων Πράξεων: δεν αφορά. 3.4 Οι κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων Πράξεων προσδιορίζονται στην Υπουργική Απόφαση «Εθνικοί Κανόνες Επιλεξιμότητας των δαπανών των πράξεων των Προγραμμάτων 2021-2027» (Ν. 4914/2022 (Α’ 61) άρθρο 63, παρ.20). 3.5 Ειδικότεροι κανόνες επιλεξιμότητας: Οι επιλέξιμες δαπάνες καλύπτουν παρεμβάσεις σε κουφώματα, συστήματα σκίασης/αερισμού, θερμομόνωση, συστήματα θέρμανσης/ψύξης, συστήματα ζεστού νερού χρήσης, εγκατάσταση έξυπνων συστημάτων διαχείρισης ενέργειας (smart home) και συστήματος αποθήκευσης ενέργειας αποκλειόμενου οποιουδήποτε συστήματος σχετίζεται με χρήση ορυκτών καυσίμων. Στο πλαίσιο του Προγράμματος επιχορηγούνται δαπάνες που καλύπτουν το κόστος διενέργειας των δύο ενεργειακών επιθεωρήσεων, το κόστος της κατάρτισης Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου/Διηρημένης Ιδιοκτησίας, την αμοιβή Τεχνικού Συμβούλου, καθώς και την αμοιβή για την έκδοση βεβαιώσεων/αδειών/εγκρίσεων εφόσον απαιτηθούν. Τέλος, ο ΦΠΑ αποτελεί επιλέξιμη δαπάνη για το Πρόγραμμα. Η παρούσα πρόσκληση αφορά αιτήσεις ωφελουμένων, οι οποίες έχουν υπαχθεί ή έχουν κατ’ ελάχιστον περιληφθεί σε εγκεκριμένους πίνακες στο πλαίσιο της 1ης φάσης του Προγράμματος, οι οποίες ωστόσο δεν έχουν χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Πρόκειται για κατοικίες που χωροθετούνται σε όλη την ελληνική επικράτεια - πλην των Περιφερειών Δυτικής Μακεδονίας, Βορείου και Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης- οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Οι διαχειριστικές δαπάνες των δικαιούχων θα καλυφθούν από πόρους του ΠΔΕ του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Για την ένταξη της Πράξης απαιτείται η κατάλληλη τροποποίηση της Απόφασης Ένταξης και του ΤΔΕ της Πράξης με κωδικό 5225228 του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς και η υποβολή των στοιχείων των αιτήσεων υπαγωγής που θα χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο της παρούσας. 3.6 Ελεγχος τήρησης κανόνων ανταγωνισμού: Η ύπαρξη στοιχειών κρατικής ενίσχυσης πρέπει να εξεταστεί στο επίπεδο όλων των φορέων που εμπλέκονται στην υλοποίηση της δράσης, ήτοι σε επίπεδο δικαιούχων και συμμετεχόντων στην δράση φορέων, σε επίπεδο ωφελούμενων, καθώς και σε επίπεδο προμηθευτών προϊόντων & υλικών, ή παρόχων εργασιών και λοιπών υπηρεσιών. Προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι οι δικαιούχοι ΤΕΕ και ΕΑΤ, αλλά και οι συμμετέχοντες Ενδιάμεσοι Χρηματοπιστωτικοί Οργανισμοί (ΕΧΟ), δεν λαμβάνουν κρατική ενίσχυση πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι φορείς δεν αποκομίζουν άμεσο ή έμμεσο οικονομικό πλεονέκτημα κατά την υλοποίηση της δράσης. Στο πλαίσιο αυτό, για να διασφαλιστεί ότι δεν ανακύπτουν ζητήματα κρατικών ενισχύσεων είναι αναγκαίο να τεκμηριωθεί ότι οι δαπάνες διαχείρισης που θα λάβουν οι φορείς καλύπτουν μόνο το εκάστοτε συνολικό λειτουργικό κόστος το οποίο απαιτείται για την άσκηση των καθηκόντων που τους έχουν ανατεθεί (το απολύτως αναγκαίο κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών). Πιο συγκεκριμένα, είναι αναγκαίο να τεκμηριωθεί, με αναλυτική λογιστική κοστολόγηση των επιμέρους ενεργειών, ότι το προκύπτον ποσό δεν υπερβαίνει το πραγματικά αναλωθέν ποσό για την κάλυψη των αναγκαίων λειτουργικών/διαχειριστικών εξόδων των φορέων που σχετίζονται με την άσκηση των αρμοδιοτήτων που τους ανατίθενται στο πλαίσιο του συγκεκριμένου έργου, καθώς και ότι αυτό αντιστοιχεί σε τιμές αγοράς, ώστε να υποστηριχθεί ότι δεν τους παρέχεται κανενός είδους οικονομικό πλεονέκτημα καθ' οιονδήποτε τρόπο και δεν υφίσταται οποιαδήποτε απομείωση του εγγενούς κόστους λειτουργίας τους που έχουν υπό κανονικές συνθήκες χωρίς την ανάληψη του εν λόγω έργου (σημείο 68 της Ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με την έννοια της κρατικής ενίσ [... συνέχεια στην επίσημη πρόσκληση]