Δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών – Προγράμματα Εξοικονομώ 2021 και Εξοικονομώ 2023

1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Οι προτάσεις που θα υποβληθούν θα πρέπει να εμπίπτουν στους Ειδικούς Στόχους: Α/Α Κωδικός Τίτλος 1 RSO2.1 Ενεργειακή απόδοση στα Πεδία Παρέμβασης: Α/Α Κωδικός Τίτλος Ενεργειακή απόδοση με ανακαίνιση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος, 1 042 επιδεικτικά έργα και υποστηρικτικά μέτρα σε συμμόρφωση προς σύμφωνα με τα κριτήρια ενεργειακής απόδοσης2 να καλύπτουν τις παρακάτω γεωγραφικές περιοχές: Α/Α Επίπεδο Γεωγραφική Περιοχή 1 Περιφέρεια Αττικής 2 Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας A/A Πρόσκλησης: 26158 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 4  A∆A: 9∆Χ3Η-Φ7Β 3 Περιφέρεια Θεσσαλίας 4 Περιφέρεια Ιονίων Νήσων 5 Περιφέρεια Ηπείρου 6 Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας, Θράκης 7 Περιφέρεια Πελοποννήσου 8 Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας 9 Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και να συνεισφέρουν στην επίτευξη των παρακάτω δεικτών εκροών και αποτελέσματος: Μονάδα ΚΩΔ. Ονομασία Δείκτη Στόχος Μέτρησης Οικονομικά προσιτές και βιώσιμες κατοικίες με βελτιωμένη RCO18 κατοικίες 2.711,00 ενεργειακή απόδοση Ετήσια κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας (εκ της οποίας: Εκατομύρια RCR26 48.257,00 κατοικίες, δημόσια κτίρια, επιχειρήσεις, άλλα) βατώρες κατ'έτος Τόνοι ισοδύναμου RCR29 Εκτιμώμενες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου* 44.951,00 CO2/έτος Οι δικαιούχοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν μόνο τους δείκτες που αναφέρονται στην Πρόσκληση. Αναλυτικότερα στοιχεία σχετικά με το Πρόγραμμα, τις Προτεραιότητες, τους Ειδικούς Στόχους, τις Κατηγορίες Περιφέρειας, το Ταμείο, τα Πεδία Παρέμβασης τους δείκτες καθώς και της κατανομής της δημόσιας δαπάνης ανά προτεραιότητα και κατηγορία περιφέρειας παρατίθενται στο Παράρτημα Ι.  Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη που διατίθεται για την ένταξη πράξεων με την παρούσα πρόσκληση ανέρχεται σε 43.343.038,00.€ και αναλύεται ανά δράση ως εξής: 1.1.42.3- Δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών - Πρόγραμμα ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ 2021, π/υ 12.408.289€ 1.1.42.4- Δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών - Πρόγραμμα ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ 2023, π/υ 30.934.749€  Η ΔΑ δύναται να τροποποιήσει το συνολικό ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης της παρούσας πρόσκλησης ή και να προβεί σε αιτιολογημένη ανάκληση ισχύος της πρόσκλησης, ενημερώνοντας σε κάθε περίπτωση τους δικαιούχους μέσω της οικείας ιστοσελίδας https://peka-program.gr/.  Στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης θα ενταχθούν πράξεις έως το ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης. 2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Η Πρόσκληση αφορά στην ολοκλήρωση των Προγραμμάτων με τίτλο «Εξοικονομώ 2021» και «Εξοικονομώ 2023», η 1η φάση των οποίων συγχρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ 2021 Το Πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2021» συνίσταται στην παροχή κινήτρων για παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας στον οικιακό κτηριακό τομέα με στόχο τη μείωση των ενεργειακών αναγκών και της κατανάλωσης συμβατικών καυσίμων, στο πλαίσιο της μετάβασης σε ένα «Ενεργειακά Αποδοτικό Σπίτι». Αφορά σε κτήρια τα οποία υφίστανται νόμιμα, χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία και των οποίων οι ιδιοκτήτες πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια. Ειδικότερα, το Πρόγραμμα περιλαμβάνει πέντε (5) κατηγορίες επιδοτήσεων, στις οποίες οι Ωφελούμενοι εντάσσονται ανάλογα με το εισόδημα τους. Επίσης, προβλέπονται κίνητρα για παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης σε πολυκατοικίες με επιμέρους αιτήσεις μεμονωμένων διαμερισμάτων που περιλαμβάνουν κοινόχρηστες και μη κοινόχρηστες παρεμβάσεις αναβάθμισης αυτών. Τέλος, υφίσταται η δυνατότητα χορήγησης δανείου με επιδότηση επιτοκίου. Η υλοποίηση του Προγράμματος και η παρακολούθησή της βασίζεται στο οικείο Πληροφοριακό Σύστημα. Η υλοποίηση των παρεμβάσεων για όλους τους τύπους αίτησης (μονοκατοικίες, μεμονωμένα διαμερίσματα, πολυκατοικίες) θα πρέπει να επιτυγχάνει την κάλυψη του ελάχιστου ενεργειακού στόχου του Προγράμματος, ήτοι την αναβάθμιση της κατοικίας κατά τουλάχιστον τρεις (3) ενεργειακές κατηγορίες σε σχέση με την αρχική της κατάταξη, ώστε να εξασφαλίζεται Εξοικονόμηση Πρωτογενούς Ενέργειας σε ποσοστό άνω του 30%. Η κάλυψη του ενεργειακού στόχου θα διασφαλίζεται μέσω της διενέργειας ενεργειακής επιθεώρησης από Ενεργειακό Επιθεωρητή τόσο πριν, όσο και μετά την υλοποίηση των παρεμβάσεων (Α΄ και Β΄ΠΕΑ) . Ανάλυση και αποσαφήνιση των όρων και προϋποθέσεων του Προγράμματος θα περιλαμβάνεται στο σχετικό Οδηγό. A/A Πρόσκλησης: 26158 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 5  A∆A: 9∆Χ3Η-Φ7Β Κατά την ολοκλήρωση του έργου δύνανται να διενεργηθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι προκειμένου να διαπιστωθεί το είδος και το καθεστώς χρήσης του ακινήτου ως κύρια κατοικία. Τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα της δράσης αφορούν στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας του οικιστικού τομέα και στην παράλληλη μείωση των εκπομπών CO2 μέσω της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και της χρήσης ΑΠΕ, μέσω της υιοθέτησης ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων για ψύξη και θέρμανση χώρων και την παραγωγή ζεστού νερού χρήσης, καθώς και μέσω της εφαρμογής λοιπών τεχνολογιών εξοικονόμησης ενέργειας. ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ 2023 Το Πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2023» συνίσταται στην παροχή κινήτρων για παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας στον οικιακό κτηριακό τομέα με στόχο τη μείωση των ενεργειακών αναγκών και της κατανάλωσης συμβατικών καυσίμων, στο πλαίσιο της μετάβασης σε ένα «Ενεργειακά Αποδοτικό Σπίτι». Αφορά σε κτήρια τα οποία υφίστανται νόμιμα, χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία και των οποίων οι ιδιοκτήτες πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια. Ειδικότερα, το Πρόγραμμα περιλαμβάνει πέντε (5) κατηγορίες επιδοτήσεων, στις οποίες οι Ωφελούμενοι εντάσσονται ανάλογα με το εισόδημα τους. Τέλος, υφίσταται η δυνατότητα χορήγησης δανείου με επιδότηση επιτοκίου, ενώ έχει προβλεφθεί διακριτός προϋπολογισμός του Προγράμματος για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας. Η υλοποίηση του Προγράμματος και η παρακολούθησή της βασίζεται στο οικείο Πληροφοριακό Σύστημα. Η υλοποίηση των παρεμβάσεων για όλους τους τύπους αίτησης (μονοκατοικίες, μεμονωμένα διαμερίσματα) θα πρέπει να επιτυγχάνει την κάλυψη του ελάχιστου ενεργειακού στόχου του Προγράμματος, ήτοι την αναβάθμιση της κατοικίας κατά τουλάχιστον τρεις (3) ενεργειακές κατηγορίες σε σχέση με την αρχική της κατάταξη, ώστε να εξασφαλίζεται Εξοικονόμηση Πρωτογενούς Ενέργειας σε ποσοστό άνω του 30%. Τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα της δράσης αφορούν στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας του οικιστικού τομέα και στην παράλληλη μείωση των εκπομπών CO2 μέσω της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και της χρήσης ΑΠΕ, μέσω της υιοθέτησης ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων για ψύξη και θέρμανση χώρων και την παραγωγή ζεστού νερού χρήσης, καθώς και μέσω της εφαρμογής λοιπών τεχνολογιών εξοικονόμησης ενέργειας. Η κάλυψη του ενεργειακού στόχου θα διασφαλίζεται μέσω της διενέργειας ενεργειακής επιθεώρησης από Ενεργειακό Επιθεωρητή τόσο πριν, όσο και μετά την υλοποίηση των παρεμβάσεων (Α΄ και Β΄ΠΕΑ). Κατά την ολοκλήρωση του έργου δύνανται να διενεργηθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι προκειμένου να διαπιστωθεί το είδος και το καθεστώς χρήσης του ακινήτου ως κύρια κατοικία. 3. ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑ 3.1 Ως ημερομηνία λήξης της προθεσμίας επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων πράξεων ορίζεται η 31/12/2030. Η λήξη των προτεινόμενων πράξεων (ολοκλήρωση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου) θα πρέπει να συντελεστεί έως την ως άνω ημερομηνία. 3.2 Ως ελάχιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων πράξεων: δεν αφορά. 3.3 Ως μέγιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων πράξεων: δεν αφορά. 3.4 Οι κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων προσδιορίζονται στην Υπουργική Απόφαση «Εθνικοί Κανόνες Επιλεξιμότητας των δαπανών των πράξεων των Προγραμμάτων 2021-2027» (ν. 4914/2022 (Α’ 61) άρθρο 63, παρ.20). 3.5 Ειδικότεροι κανόνες επιλεξιμότητας: ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ 2021 Οι επιλέξιμες δαπάνες καλύπτουν παρεμβάσεις σε κουφώματα, συστήματα σκίασης/αερισμού, θερμομόνωση, συστήματα θέρμανσης/ψύξης, συστήματα ζεστού νερού χρήσης, συσκευές διαχείρισης ενέργειας (smart home) και αναβάθμιση φωτισμού, αποκλειόμενου οποιουδήποτε συστήματος σχετίζεται με χρήση ορυκτών καυσίμων. Επιχορηγούνται δαπάνες που καλύπτουν τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), κόστος διενέργειας των δύο ενεργειακών επιθεωρήσεων, το κόστος της κατάρτισης Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου/Διηρημένης Ιδιοκτησίας, την αμοιβή συμβούλου έργου, καθώς και την αμοιβή για την έκδοση βεβαιώσεων/αδειών/εγκρίσεων εφόσον απαιτηθούν. Περαιτέρω ανάλυση και αποσαφήνιση των όρων και προϋποθέσεων του Προγράμματος θα περιλαμβάνεται στο σχετικό Οδηγό. Η παρούσα αφορά αιτήσεις ωφελουμένων υπαχθείσες στο πλαίσιο της 1ης φάσης του Προγράμματος "Εξοικονομώ 2021", οι οποίες ωστόσο δεν έχουν χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Πρόκειται για κατοικίες που χωροθετούνται σε όλη την ελληνική επικράτεια, πλην των Περιφερειών Δυτικής Μακεδονίας, Βορείου και Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης, οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Οι διαχειριστικές δαπάνες των δικαιούχων θα καλυφθούν από πόρους του ΠΔΕ του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ 2023 A/A Πρόσκλησης: 26158 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 6  A∆A: 9∆Χ3Η-Φ7Β Οι επιλέξιμες δαπάνες καλύπτουν τπαρεμβάσεις σε κουφώματα, συστήματα σκίασης/αερισμού, θερμομόνωση, συστήματα θέρμανσης/ [... συνέχεια στην επίσημη πρόσκληση]