Λειτουργία Κέντρων Γειτονιάς για Ρομά εντός των ΒΑΑ και ΟΧΕ Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας

1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Οι προτάσεις που θα υποβληθούν θα πρέπει να εμπίπτουν στους Ειδικούς Στόχους: Α/Α Κωδικός Τίτλος 1 ESO4.10 Ένταξη περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, όπως οι Ρομά στα Πεδία Παρέμβασης: Α/Α Κωδικός Τίτλος Μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασης περιθωριοποιημένων ομάδων, όπως οι Ρομά, 1 154 στην εκπαίδευση και την απασχόληση και για την προώθηση της κοινωνικής ένταξής τους να καλύπτουν τις παρακάτω γεωγραφικές περιοχές: Α/Α Επίπεδο Γεωγραφική Περιοχή 1 Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και να συνεισφέρουν στην επίτευξη των παρακάτω δεικτών εκροών και αποτελέσματος: Μονάδα ΚΩΔ. Ονομασία Δείκτη Στόχος Μέτρησης 622405 αριθμός επωφελουμένων από νέες δομές ΟΧΕ/ ΣΒΑΑ Άτομα 700,00 Αριθμός υποστηριζόμενων δημόσιων διοικήσεων ή δημόσιων EECO18 Φορείς 3,00 υπηρεσιών σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο Οι δικαιούχοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν μόνο τους δείκτες που αναφέρονται στην Πρόσκληση. A/A Πρόσκλησης: 20525 /Έκδοση: 4.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 3  ΑΔΑ: 9ΡΖ07Λ6-ΡΨ6 Αναλυτικότερα στοιχεία σχετικά με το Πρόγραμμα, τις Προτεραιότητες, τους Ειδικούς Στόχους, τις Κατηγορίες Περιφέρειας, το Ταμείο, τα Πεδία Παρέμβασης τους δείκτες καθώς και της κατανομής της δημόσιας δαπάνης ανά προτεραιότητα και κατηγορία περιφέρειας παρατίθενται στο Παράρτημα Ι.  Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη που διατίθεται για την ένταξη πράξεων με την παρούσα πρόσκληση ανέρχεται σε 3.150.000,00.€.  Η ΔΑ δύναται να τροποποιήσει το συνολικό ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης της παρούσας πρόσκλησης ή και να προβεί σε αιτιολογημένη ανάκληση ισχύος της πρόσκλησης, ενημερώνοντας σε κάθε περίπτωση τους δικαιούχους μέσω της οικείας ιστοσελίδας www.dytikiellada.gr.  Η ΔΑ, εκτιμώντας κατά περίπτωση τα δεδομένα υλοποίησης του Προγράμματος, και τη φύση των δράσεων, δύναται να εντάξει πράξεις έως το 120% του ύψους της συνολικής συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης που τίθεται στην παρούσα Πρόσκληση. 2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας είναι από τις Περιφέρειες στις οποίες καταγράφεται σημαντική συγκέντρωση Ρομά με σημαντικά προβλήματα διαβίωσης. Σχεδόν 16.000 Ρομά ζουν στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, σύμφωνα με την Καταγραφή Οικισμών και Πληθυσμού Ρομά (2021, Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης & Καταπολέμησης της Φτώχειας). Στο πλαίσιο εκπόνησης των στρατηγικών Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων (ΟΧΕ) και Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΒΑΑ) των Δήμων της Περιφέρειας, αναδείχθηκε η ανάγκη για την αντιμετώπιση των σημαντικών προβλημάτων διαβίωσης των Ρομά ειδικά από Δήμους με πολύ μεγάλη πληθυσμιακή συγκέντρωση όπως ο Δήμος της Πάτρας (Αχαΐα), της Ήλιδας και του Πηνειού (Ηλεία). Οι Δήμοι αυτοί (Πάτρας, Ήλιδας και Πηνειού), αναγνωρίζοντας τις οξυμένες ανάγκες και τα αυξανόμενα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Ρομά και άλλες ευάλωτες ομάδες, προετοίμασαν και ενέταξαν στις Στρατηγικές ΒΑΑ και ΟΧΕ που ανήκουν την ανάπτυξη και λειτουργία «Κέντρων Γειτονιάς» για τους ανωτέρω ωφελούμενους. Τα Κέντρα αυτά θα αποτελέσουν δομές κοινωνικής υποστήριξης και συμπερίληψης, εστιάζοντας στη βελτίωση της καθημερινής διαβίωσης, την πρόσβαση σε υπηρεσίες εκπαίδευσης και δημιουργικής έκφρασης με απώτερο σκοπό τη συνολικότερη κοινωνική ενδυνάμωση του πληθυσμού των Ρομά. Η προτεινόμενη πιλοτική δράση «Λειτουργία Κέντρων Γειτονιάς για Ρομά» περιλαμβάνεται στην εγκεκριμένη ΒΑΑ του Δήμου Πάτρας, την ΒΑΑ των Δήμων Πύργου, Ήλιδας, Αρχαίας Ολυμπίας και ειδικότερα για το Δήμο Ήλιδας και στην ΟΧΕ των Δήμων Δυτικής Αχαΐας, Ανδραβίδας Κυλλήνης και Πηνειού και ειδικότερα για το Δήμο Πηνειού. Η δράση αποσκοπεί στην ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής, την κοινωνική ένταξη και την ενδυνάμωση πληθυσμών που αντιμετωπίζουν συνθήκες ακραίας φτώχειας και περιθωριοποίησης. Ειδικότερα, μέσω της ανάπτυξης των Κέντρων Γειτονιάς σε περιοχές των Δήμων Πάτρας, Ήλιδας και Πηνειού, όπου παρατηρείται υψηλή συγκέντρωση Ρομά και άλλων ευάλωτων ομάδων, επιχειρείται η παροχή ολοκληρωμένων υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας, εκπαίδευσης και πολιτιστικής έκφρασης ώστε: • Να αντιμετωπιστούν τα διαχρονικά φαινόμενα περιθωριοποίησης και κοινωνικού αποκλεισμού. • Να μειωθούν η σχολική διαρροή, οι εξαρτήσεις και γενικότερα φαινόμενα που διαταράσσουν τη συνοχή και την ασφάλεια των τοπικών κοινωνιών. Μέσα από τα προτεινόμενα «Κέντρα Γειτονιάς» για ΡΟΜΑ διασφαλίζεται η αμεσότητα και η εγγύτητα, καθώς η παρέμβαση έρχεται στη «γειτονιά», εκεί όπου οι πολίτες ζουν και αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες τους. Οι δράσεις θα επικεντρώνονται τόσο σε θέματα δημιουργικής απασχόλησης (μουσική, χορός, τέχνη) όσο και σε διαδικασίες άμεσης σύνδεσης με την τοπική κοινωνία και αναμένεται να συμβάλουν ουσιαστικά στη βιώσιμη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και κοινωνικής ένταξης. Τα Κέντρα Γειτονιάς θα λειτουργούν ως συνεχιστές και πολλαπλασιαστές των υπηρεσιών που λαμβάνουν οι Ρομά από τα υφιστάμενα Κέντρα Κοινότητας με Παράρτημα Ρομά που λειτουργούν στους Δήμους Πατρέων, Ήλιδας και Πηνειού. Ειδικότερα οι ωφελούμενοι Ρομά των Κέντρων Κοινότητας/ Παραρτήματα Ρομά θα παραπέμπονται στο Κέντρο Γειτονιάς για Ρομά για τη λήψη των επιπλέον υπηρεσιών οι οποίες επικεντρώνονται στη βελτίωση της ποιότητας διαβίωσης (λουτρά, καθαρισμός ενδυμάτων, παρασκευή γευμάτων, κλπ), στη δημιουργική απασχόληση (συμμετοχή σε δράσεις μουσικής, χορού, τέχνης κλπ) και στην λειτουργική ενσωμάτωση στην τοπική κοινωνία. Οι υπηρεσίες που αφορούν στη βελτίωση της ποιότητας διαβίωσης θα προσφέρονται με τον εξοπλισμό που θα προμηθευθούν τα Κέντρα από τη δράση «Υποδομές για τη δημιουργία Κέντρων Γειτονιάς Ρομά» που υλοποιείται από τον Ειδικό Στόχο RSO4.3 «Προώθηση της κοινωνικοοικονομικής ένταξης περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, νοικοκυριών με χαμηλό εισόδημα και μειονεκτουσών ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με ειδικές ανάγκες, μέσω ολοκληρωμένων δράσεων που περιλαμβάνουν υπηρεσίες στέγασης και κοινωνικές υπηρεσίες (ΕΤΠΑ)» από το ΕΤΠΑ του Ε.Π Δυτική Ελλάδα 2021-2027. Με τον τρόπο αυτό αυξάνονται οι παρεχόμενες υπηρεσίες που χρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία προς τους ωφελούμενους τόσο σε πλήθος όσο και σε ποιότητα υπηρεσιών. Η δράση θα καλύψει: (α) Δαπάνες προσωπικού για τη στελέχωση των Κέντρων με διεπιστημονικό προσωπικό (κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους, διαμεσολαβητή Ρομά, παιδαγωγούς κ.ά.) και εξειδικευμένους εκπαιδευτές (μουσικοί κοκ), προκειμένου να αναπτυχθούν δράσεις δημιουργικής απασχόλησης, μουσικής εκπαίδευσης και ενδυνάμωσης των ωφελούμενων. (β) Λοιπές δαπάνες για την υποστήριξη της κοινότητας (φιλοξενία καλλιτεχνών Ρομά, , παροχή τεχνογνωσίας και υλικό μέσα από δράσεις ηχογράφησης και παραγωγής κλπ. A/A Πρόσκλησης: 20525 /Έκδοση: 4.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 4  ΑΔΑ: 9ΡΖ07Λ6-ΡΨ6 Ο κύριος στόχος της πράξης, είναι η ενίσχυση της κοινότητας μέσα από βιωματικές δράσεις οι οποίες θα απαντούν σε κρίσιμες ανάγκες των Ρομά και άλλων ευάλωτων ομάδων, εστιάζοντας στη βελτίωση της καθημερινότητάς τους και την ουσιαστική κοινωνική ένταξη, όπως ενδεικτικά: • Φιλοξενία καλλιτεχνών Ρομά (μουσικός χώρος): Προβλέπεται η διοργάνωση σεμιναρίων, συναυλιών και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, με καταξιωμένους Ρομά καλλιτέχνες να λειτουργούν ως πρότυπα για τη νέα γενιά, ενθαρρύνοντας τη δημιουργικότητα και την αυτοπεποίθησή της. • Μουσικές υποστηρικτικές δράσεις, ηχοληψία, παραγωγή και τεχνογνωσία στην ηχογράφηση: Προβλέπεται η παροχή τεχνογνωσίας μέσω σεμιναρίων στην ηχογράφηση και την παραγωγή μουσικής. Η διαδικασία θα έχει ετήσιο χαρακτήρα και θα συμβάλει στην εξωστρέφεια της μουσικής ομάδας της δομής. Τα οφέλη είναι πολλαπλά: αφενός, οι συμμετέχοντες αποκτούν πολύτιμες δεξιότητες που μπορούν να αξιοποιηθούν επαγγελματικά, προσφέροντάς τους νέες δυνατότητες απασχόλησης και καλλιτεχνικής έκφρασης· αφετέρου, θα δημιουργείται ένα αρχείο μουσικών παραγωγών, ενισχύοντας την προβολή της δομής και των δράσεων της, ενώ παράλληλα θα δίνεται η ευκαιρία στους νέους καλλιτέχνες να αναδείξουν τη δουλειά τους στο ευρύτερο κοινό. Η επιλογή των Δήμων για την υλοποίηση της δράσης είναι στρατηγικής σημασίας, καθώς ενισχύει τη διάδραση μεταξύ των διαφορετικών κοινωνικών ομάδων και προωθεί μια συμπεριληπτική προσέγγιση. Η δράση αυτή επιδιώκει να λειτουργήσει ως ένα πρότυπο μοντέλο ι κοινωνικής παρέμβασης, με άμεσα και μακροπρόθεσμα οφέλη τόσο για τους ωφελούμενους όσο και για την τοπική κοινωνία συνολικά. Ωφελούμενοι της δράσης θα είναι ενήλικες Ρομά που διαβιούν σε οικισμούς/ καταυλισμούς ή σε υποβαθμισμένες διάσπαρτες οικίες με περιορισμένη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες εκπαίδευσης και κοινωνικής πρόνοιας καθώς και Ρομά παιδιά σχολικής ηλικίας. Μέσω της παροχής δωρεάν υπηρεσιών ( ενισχυτική διδασκαλία, μουσική εκπαίδευση, συμβουλευτική), επιδιώκεται η μείωση της απομόνωσης και η δημιουργία προοπτικών προσωπικής ανάπτυξης και κοινωνικής ενσωμάτωσης. Τονίζεται ότι η τιμή στόχος των δεικτών αφορά σε ωφελούμενους ενήλικες Ρομά που θα λαμβάνουν υπηρεσίες από το Κέντρο Γειτονιάς καθώς και σε μικρό αριθμό παιδιών Ρομά. Οι δικαιούχοι θα χρησιμοποιούν σύστημα καταγραφής των ωφελούμενων των Κέντρων όπου θα μετρούνται τα μοναδικά άτομα που λαμβάνουν της υπηρεσίες μέσω του αριθμού ΑΜΚΑ. Η συγκεκριμένη παρέμβαση συνάδει άμεσα με τις προτεραιότητες του Προγράμματος «Δυτική Ελλάδα 2021- 2027», καθώς στηρίζει τη χωρική και κοινωνική συνοχή, αντιμετωπίζοντας καταστάσεις φτώχειας και αποκλεισμού σε αστικές και ημιαστικές περιοχές. Με την ολοκληρωμένη της προσέγγιση, η δράση ενισχύει τον άξονα που αφορά την κοινωνική και οικονομική ένταξη ευπαθών ομάδων, βελτιώνει την πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες βασικής μέριμνας και προάγει την αξιοποίηση καινοτόμων πρακτικών (π.χ. μουσική εκπαίδευση, ηχογραφήσεις και εκδηλώσεις), ενδυναμώνοντας παράλληλα τα τοπικά δίκτυα αλληλεγγύης. Για την εξυπηρέτηση των βασικών ωφελούμενων των Κέντρων Γειτονιάς (ενήλικοι Ρομά και μικρό πλήθος παιδιών Ρομά), το ωράριο λειτουργίας θα προσαρμοσθεί αναλόγως ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες των ωφελούμενων και να παρέχονται οι σχεδιασμένες υπηρεσίες (υγιεινή, γεύματα, καλλιτεχνική εκπαίδευση κλπ). Με βάση το σχεδιασμό και τις ανάγκες, το ωράριο λειτουργίας των Κέντρων Γειτονιάς θα είναι μεταξύ 11:00 π.μ και 19:00 μ.μ. Επισημαίνεται ότι η ίδια δράση δεν έχει υποβληθεί σε άλλο Πρόγραμμα ή χρηματοδοτικό πλαίσιο, διασφαλίζοντας την αποκλειστικότητα και τη μη επικάλυψη πόρων. Η πρόταση, επομένως, αποτελεί μια νέα και πρωτοποριακή προσπάθεια των Δήμων Πατρέων, Ήλιδας και Πηνειού που αποτυπώθηκαν στις Στρατηγικές ΟΧΕ και ΒΑΑ ώστε να αναπτύξουν ολοκληρωμένες δομές στο επίπεδο της γειτονιάς, προσαρμοσμένες στις πραγματικές ανάγκες των Ρομά και λοιπών ευπαθών ομάδων. Μέσω των ανωτέρω, η εν λόγω παρέμβαση φιλοδοξεί να δημιουργήσει βιώσιμες και ανθρωποκεντρικές πρακτικές κοινωνικής ένταξης, ενισχύοντας τον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης ως βασικού πυλώνα στήριξης των πολιτών και συμβάλλοντας δυναμικά στους στόχους του Περιφερειακού Προγράμματος «Δυτική Ελλάδα 2021-2027». Ενδεικτικά το προσωπικό που θα απασχοληθεί στη λειτουργία των Κέντρων Γειτονιάς για Ρομά αφορά στις κάτωθι ειδικότητες: ΤΕ Κοινωνικής Εργασίας- Κοινωνικών Λειτουργών ΔΕ Διαμεσολαβητής Ρομά ΠΕ Παιδαγωγών ΠΕ Γυμναστής - δάσκαλος χορού ΥΕ Καθαριότητας εσωτερικών χώρων ΤΕ Διοικητικού/ Λογιστικού Οι παρεχόμενες υπηρεσίες της δράσης «Λειτουργία Κέντρων Γειτονιάς για Ρομά» από το ΕΚΤ+ δεν επικαλύπτουν καμία από τις παρεχόμενες υπηρεσίες των δομών των Κέντρων Κοινότητας/ Παραρτήματα Ρομά που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ+ και την Ελλάδα αλλά θα λειτουργούν συμπληρωματικά αυξάνοντας το πλήθος και το είδος των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους ωφελούμενους των δράσεων. Τέλος και οι τρεις Δήμοι (Πάτρας, Ήλιδας και Πηνειού) διαθέτουν και λειτουργούν Κέντρα Κοινότητας με Παράρτημα Ρομά. Όλες οι προαναφερόμενες δράσεις ΕΚΤ+ για τους Ρομά θα συμπεριλαμβάνονται στο σχετικό Τοπικό Σχέδιο Δράσης του κάθε Δήμου τηρώντας την αρχή της αποφυγής των διακρίσεων. Η δράση «Λειτουργία Κέντρων Γειτονιάς για Ρομά» από το ΕΚΤ+ είναι συμπληρωματική με την δράση «Υποδομές για τη δημιουργία Κέντρων Γειτονιάς Ρομά» που υλοποιείται από τον Ειδικό Στόχο RSO4.3 «Προώθηση της κοινωνικοοικονομικής ένταξης περιθωριοποιημένων κοινοτήτων,…