Αποκατάσταση ζημιών σε υποδομές διαχείρισης αστικών λυμάτων στις πληγείσες από έντονα καιρικά φαινόμενα περιοχές της Περιφέρειας Θεσσαλίας

1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Οι προτάσεις που θα υποβληθούν θα πρέπει να εμπίπτουν στους Ειδικούς Στόχους: Α/Α Κωδικός Τίτλος 1 RSO2.5 Βιώσιμα ύδατα στα Πεδία Παρέμβασης: Α/Α Κωδικός Τίτλος 1 065 Συλλογή και επεξεργασία υγρών αποβλήτων να καλύπτουν τις παρακάτω γεωγραφικές περιοχές: Α/Α Επίπεδο Γεωγραφική Περιοχή 1 Περιφέρεια Θεσσαλίας και να συνεισφέρουν στην επίτευξη των παρακάτω δεικτών εκροών και αποτελέσματος: Μονάδα ΚΩΔ. Ονομασία Δείκτη Στόχος Μέτρησης Ισοδύναμος RCO32 Νέα ή αναβαθμισμένη ικανότητα επεξεργασίας λυμάτων 46.500,00 πληθυσμός Πληθυσμός συνδεδεμένος σε τουλάχιστον δευτερεύον δημόσιο RCR42 Άτομα 31.950,00 σύστημα επεξεργασίας λυμάτων Οι δικαιούχοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν μόνο τους δείκτες που αναφέρονται στην Πρόσκληση. Αναλυτικότερα στοιχεία σχετικά με το Πρόγραμμα, τις Προτεραιότητες, τους Ειδικούς Στόχους, τις Κατηγορίες Περιφέρειας, το Ταμείο, τα Πεδία Παρέμβασης τους δείκτες καθώς και της κατανομής της δημόσιας δαπάνης ανά προτεραιότητα και κατηγορία περιφέρειας παρατίθενται στο Παράρτημα Ι.  Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη που διατίθεται για την ένταξη πράξεων με την παρούσα πρόσκληση ανέρχεται σε 4.705.882,36€.  Η ΔΑ δύναται να τροποποιήσει το συνολικό ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης της παρούσας πρόσκλησης ή και να προβεί σε αιτιολογημένη ανάκληση ισχύος της πρόσκλησης, ενημερώνοντας σε κάθε περίπτωση τους δικαιούχους μέσω της οικείας ιστοσελίδας .  Στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης θα απαιτηθεί χρήση υπερδέσμευσης προϋπολογισμού εντάξεων έως ποσού ύψους 28.000.000€ (α.π. ΥΠΕΝ/ΥΔΠΕΡ/1006/314/19.11.2025 Πρόταση εξειδίκευσης). Σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση με Αριθμ. 191632 ΕΞ 2024 /17-12-2024 (ΦΕΚ 7591/Β/31.12.2024) «Τροποποίηση των ποσοστών δέσμευσης πόρων του Προγράμματος Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021-27», το ανώτατο επιτρεπόμενο ποσοστό εντάξεων επί της συνολικής χρηματοδότησης της Προτεραιότητας 5 ανέρχεται σε 218,43%. A/A Πρόσκλησης: 21525 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 4  A∆A: Ρ7ΛΑΗ-ΚΧ9 2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ 2.1 Η δράση στην οποία βασίζεται η παρούσα πρόσκληση εντάσσεται στην κατηγορία δράσεων «Κατασκευή ή/και βελτίωση υποδομών συλλογής και επεξεργασίας αστικών λυμάτων». Μέσω της πρόσκλησης δύνανται να χρηματοδοτηθούν έργα αποκατάστασης των ζημιών που προέκυψαν τον Σεπτέμβριο 2023 από ακραία καιρικά φαινόμενα που έπληξαν την περιοχή της Θεσσαλίας σε υποδομές διαχείρισης αστικών λυμάτων. Η χρηματοδότηση των απαραίτητων έργων στοχεύει στην άμεση αποκατάσταση και ικανοποιητική λειτουργία των υποδομών που υπέστησαν σοβαρές ζημίες και είναι υψίστης προτεραιότητας, καθώς θα επιτύχει πρωτίστως στην ορθολογική διαχείριση των αστικών λυμάτων, στην προστασία των υδάτινων αποδεκτών (λίμνες, ποτάμια κλπ.) και εν γένει στην μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από ανθρωπογενείς δραστηριότητες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της α.π. ΥΠΕΝ/ΥΔΠΕΡ/100619/314/19.11.2025 Πρότασης εξειδίκευσης των ανωτέρω δράσεων του ΥΠΕΝ, πρόκειται για κρίσιμες εγκαταστάσεις διαχείρισης λυμάτων στην περιοχή της Θεσσαλίας και συγκεκριμένα στους Δήμους Λάρισας, Αγιάς, Ελασσόνας, Κιλελέρ, Βόλου, Αλμυρού, Μετεώρων, Πύλης, Καρδίτσας, Σοφάδων, Παλαμά και Σκιάθου. Κάθε δικαιούχος μπορεί να υποβάλλει μόνο μία πρόταση με συνολικό προϋπολογισμό που δεν θα υπερβαίνει τα 2.000.000€ (μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). 2.2. Σε σχέση με την έγκαιρη συλλογή και παρακολούθηση των δεικτών, ο δικαιούχος οφείλει να συμμορφώνεται με τις σχετικές προβλέψεις / απαιτήσεις του Ενιαίου Συστήματος Παρακολούθησης Δεικτών, να ενημερώνει έγκαιρα την ΕΥΔ για την πορεία υλοποίησης των δεικτών της πράξης και να επιτρέπει την πρόσβαση σε σχετικά δεδομένα σε εξουσιοδοτημένους εκπροσώπους της. 2.3 O δικαιούχος θα πρέπει να λαμβάνει όλα τα μέτρα πληροφόρησης και δημοσιότητας που προβλέπονται από τον Κανονισμό 2021/1060 του Ευρωπαϊκου κοινοβουλιου και του Συμβουλιου, της 24ης Ιουνίου 2021. 3. ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑ 3.1 Ως ημερομηνία λήξης της προθεσμίας επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων πράξεων ορίζεται η 31/12/2029. Η λήξη των προτεινόμενων πράξεων (ολοκλήρωση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου) θα πρέπει να συντελεστεί έως την ως άνω ημερομηνία. 3.2 Ως ελάχιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων πράξεων :δεν αφορά. 3.3 Ως μέγιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων πράξεων ορίζεται το ποσό των 2.000.000,00€ (μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) 3.4 Οι κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων προσδιορίζονται στην Υπουργική Απόφαση «Εθνικοί Κανόνες Επιλεξιμότητας των δαπανών των πράξεων των Προγραμμάτων 2021-2027» (ν. 4914/2022 (Α’ 61) άρθρο 63, παρ.20). 3.5 Ειδικότεροι κανόνες επιλεξιμότητας:  Υποχρεώσεις παρόχων υπηρεσιών ύδατος Για την ένταξη των έργων ύδρευσης στα Προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027, εφαρμόζονται νέα κριτήρια αξιολόγησης σύμφωνα με τις Οδηγίες της Γ.Γ. ΕΣΠΑ του ΥΠ.ΕΘ.Ο.Ο., όπου συμπεριλαμβάνονται οι κατωτέρω θεσμικές απαιτήσεις του Ν. 5037/2023 για τους παρόχους υπηρεσιών ύδατος: (i) Διαπίστωση διαχειριστικής επάρκειας των παρόχων υπηρεσιών ύδατος από τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. (άρ. 12, παρ. 3 του Ν. 5037/2023) (ii) Κατάρτιση Γενικού Σχεδίου Υπηρεσιών Ύδατος (ΓΣΥΥ) και Ετήσιας Έκθεσης προγραμματισμού με αποδεικτικό υποβολής της στη ΡΑΑΕΥ προς έγκριση (άρ. 35 παρ. 1 και παρ.3 του Ν. 5037/2023) Σχετικώς με το ανωτέρω σημείο (i) λαμβάνεται υπόψη το άρθρο 82 του ν. 5264/2025 «Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, μεταφορά Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και λοιπές διατάξεις» σχετικά με την τήρηση της ανωτέρω προυπόθεσης. (iii) Τεκμηρίωση της επιλεξιμότητας έργων ύδρευσης κατά τη μεταβατική περίοδο προσαρμογής της ολιστικής προσέγγισης στον τομέα των υδάτων με τη συμπλήρωση και υπογραφή αρμοδίως του Εντύπου «Έκθεση τεκμηρίωσης της συμμόρφωσης των έργων ύδρευσης με την ολιστική προσέγγιση των υδάτων κατά τη μεταβατική περίοδο εφαρμογής της» Τα ανωτέρω θα πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά. Ειδικότερα, επισημαίνεται ότι η θεσμική απαίτηση του σημείου (i) των ανωτέρω θα πρέπει να ισχύει όπως ορίζεται στο αρ. 82 παρ. 1 του ν. 5264/25. Η ΕΥΔ ΠΕΚΑ & ΠΟΛΠΡΟ δύναται να θέτει σχετικούς όρους στις αποφάσεις ένταξης, αναφορικά με την εκπλήρωση των ανωτέρω. A/A Πρόσκλησης: 21525 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 5  A∆A: Ρ7ΛΑΗ-ΚΧ9  Στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης θα θεωρηθούν επιλέξιμες εργασίες αποκατάστασης βλαβών που προκύπτουν από σχετικό πρωτόκολλο διαπίστωσης τους, συνταχθέν αμέσως μετά τη θεομηνία DANIEL - που έπληξε την περιοχή της Θεσσαλίας τον Σεπτέμβριο 2023 - και προ της υποβολής πρότασης στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης . Το πρωτόκολλο θα πρέπει να είναι αρμοδίως υπογεγραμμένο από την επιτροπή που διενήργησε τις σχετικές αυτοψίες για την διαπίστωση και καταγραφή των ζημιών που υπέστησαν οι υποδομές διαχείρισης αστικών λυμάτων και εγκεκριμένο από το αρμόδιο όργανο του δικαιούχου.  Στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης θα θεωρηθούν επιλέξιμα απολύτως ώριμα έργα -αναλόγως του συστήματος δημοπράτησής τους- και με εξασφαλισμένες όλες τις αδειοδοτήσεις από τους αρμόδιους αδειοδοτικούς φορείς όπου απαιτείται.  Δαπάνες Ο.Κ.Ω και αρχαιολογικών εργασιών, εφόσον απαιτούνται, θεωτούνται επιλέξιμες  Στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης δεν είναι επιλέξιμες εργασίες που θα αφορούν μόνο συντήρηση εγκαταστάσεων  Στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης δεν είναι επιλέξιμες υπηρεσίες συμβούλου  Οι δαπάνες για την απόκτηση των απαραίτητων εδαφικών εκτάσεων ή απαλλοτριώσεων είναι επιλέξιμες εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθοι:  Η αξία της εδαφικής έκτασης πιστοποιείται από ανεξάρτητο ειδικευμένο εμπειρογνώμονα ή δεόντως εξουσιοδοτημένο επίσημο φορέα, που βεβαιώνει ότι η τιμή αγοράς δεν υπερβαίνει την εμπορική αξία της εδαφικής έκτασης και την αντικειμενική αξία για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες εφαρμόζεται το σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού.  Η έκταση δεν ανήκει στο δημόσιο ή σε νομικό πρόσωπο του ευρύτερου δημόσιου τομέα.  Η επιλέξιμη, για χρηματοδότηση, δαπάνη για αγορά μη – οικοδομημένης και οικοδομημένης γης δεν υπερβαίνει το 10% των συνολικών επιλέξιμων δαπανών για την οικεία πράξη. Για εγκαταλελειμμένες και πρώην βιομηχανικές εγκαταστάσεις που περιλαμβάνουν κτήρια, το όριο αυξάνεται στο 15%. Σε εξαιρετικές και δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, το όριο μπορεί να αυξηθεί υπερβαίνοντας τα αντίστοιχα προαναφερθέντα ποσοστά για πράξεις που αφορούν διατήρηση του περιβάλλοντος.  Κάθε δικαιούχος επιτρέπεται να υποβάλει μόνο μία πρόταση, επί ποινή απόρριψης όλων των προτάσεών του εφόσον είναι περισσότερες από μία.  Δεν θα θεωρηθούν επιλέξιμα έργα προς χρηματοδότηση μέσω της παρούσης, εκείνα για τα οποία έχει υποβληθεί αίτηση χρηματοδότησης ή χρηματοδοτούνται ήδη από άλλα χρηματοδοτικά μέσα και δεν έχουν αποσυρθεί από αυτά με απόφαση του αρμοδίου οργάνου τους, ανηρτημένη στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ προ της υποβολής πρότασης στο πλαίσιο της παρούσης. Σε αντίθετη περίπτωση ακόμη κι αν υποβληθούν τα έργα αυτά θα απορριφθούν. Σε κάθε περίπτωση η ΕΥΔ ΠΕΚΑ & ΠΟΛΠΡΟ δύναται να ζητήσει την προσκόμιση σχετικών βεβαιώσεων από άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία/προγράμματα, ότι δεν έχει αιτηθεί ή χρηματοδοτηθεί αντικείμενο ίδιο με της παρούσας πρόσκλησης, κατά το μέρος ή το όλον στην ίδια γεωγραφική περιοχή με τρόπο που να επικαλύπτεται με άλλα τυχόν συγχρ/να έργα του.  Έργα που δεν ενέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, θα εξεταστούν σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την έννοια της κρατικής ενίσχυσης όπως αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2016/C 262/01). Στις περιπτώσεις αυτές, προκειμένου το σύνολο της δημόσιας χρηματοδότησης της προτεινόμενης δράσης να μην εμπίπτει στους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, πρέπει να διασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διεπιδότηση ή για έμμεση επιδότηση άλλων οικονομικών δραστηριοτήτων. Προκειμένου να επιβεβαιωθεί η συμβατότητα του έργου με το δίκαιο του ανταγωνισμού, πρέπει κατά την υποβολή των προτάσεων οι δυνητικοί δικαιούχοι να υποβάλλουν στοιχεία τα οποία διασφαλίζουν ότι η χρηματοδότηση του έργου δεν απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό ή να έχει επιπτώσεις στις συναλλαγές. Προκειμένου να αποφευχθεί η χορήγηση οικονομικού πλεονεκτήματος κατά την προμήθεια αγαθών ή υπηρεσιών στο πλαίσιο υλοποίησης έργων, είναι αναγκαίο οι προμήθειες / υπηρεσίες /εργολαβίες να πραγματοποιηθούν μέσω ανοικτής, διαφανούς, αμερόληπτης και άνευ όρων διαγωνιστικής διαδικασίας, με βάση τις διατάξεις της ισχύουσας εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας περί σύναψης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών.  Έργα που αφορούν στην οικονομική και εμπορική εκμετάλλευση των προϊόντων/υποδομών ενέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης και εξετάζονται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο θεσμικό πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων (ΓΑΚ, De Minimis κ.λπ.). Στις περιπτώσεις, που τελικά κριθεί ότι η προτεινόμενη δράση ή τμήμα δράσης εμπίπτει στο ανωτέρω θεσμικό πλαίσιο, υπάρχει η δυνατότητα δημόσιας χρηματοδότησής της μέχρι του ύψους της έντασης ενίσχυσης που προσδιορίζεται μέσω της χρήσης του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού ή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 της Επιτροπής της 13ης Δεκεμβρίου 2023 σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (που αντικατέστησε τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1407/2013 της Επιτροπής) μέχριτου ποσού των 300.000 ευρώ., ανά περίπτωση. Επισημαίνεται ότι στην περίπτωση της κρατικής ενίσχυσης το ποσό που υπολείπεται της εγκεκριμένης συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης σε σχέση με το συνολικό κόστος του έργου, καλύπτεται από ιδίους πόρους του δικαιούχου. Για δράσεις που ενέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης και θα εξετασθούν στο πλαίσιο του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2023/1315 της Επιτροπής, της 23ης Ιουνίου 2023, είναι απαραίτητο να περιέχονται στο φάκελο που θα υποβληθεί προς αξιολόγηση στοιχεία προκειμένου να εξεταστεί η εκπλήρωση των προϋποθέσεων του Γενικού και Ειδικού Μέρους του Κανονισμού αυτού. Υπενθυμίζεται ότι για δράσεις που θα εξετασθούν στο πλαίσιο του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831), είναι…