Νέες δράσεις στον τομέα του πόσιμου νερού - ύδρευσης στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων

1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Οι προτάσεις που θα υποβληθούν θα πρέπει να εμπίπτουν στους Ειδικούς Στόχους: Α/Α Κωδικός Τίτλος 1 RSO2.5 Βιώσιμα ύδατα στα Πεδία Παρέμβασης: Α/Α Κωδικός Τίτλος Παροχή νερού για ανθρώπινη κατανάλωση (άντληση, επεξεργασία, υποδομές 1 062 αποθήκευσης και διανομής, μέτρα αποδοτικότητας, παροχή πόσιμου νερού) να καλύπτουν τις παρακάτω γεωγραφικές περιοχές: Α/Α Επίπεδο Γεωγραφική Περιοχή 1 Περιφέρεια Ιονίων Νήσων και να συνεισφέρουν στην επίτευξη των παρακάτω δεικτών εκροών και αποτελέσματος: Μονάδα ΚΩΔ. Ονομασία Δείκτη Στόχος Μέτρησης Επενδύσεις σε υποδομές βελτίωσης της ποιότητας και PSO906 Ευρώ 14.200.000,00 εξοικονόμησης του πόσιμου ύδατος Μήκος νέων ή αναβαθμισμένων σωλήνων για τα συστήματα RCO30 Χιλιόμετρα 43,30 διανομής των δημόσιων δικτύων ύδρευσης Πληθυσμός συνδεδεμένος σε βελτιωμένο δημόσιο δίκτυο RCR41 Άτομα 87.863,00 ύδρευσης Οι δικαιούχοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν μόνο τους δείκτες που αναφέρονται στην Πρόσκληση. Αναλυτικότερα στοιχεία σχετικά με το Πρόγραμμα, τις Προτεραιότητες, τους Ειδικούς Στόχους, τις Κατηγορίες Περιφέρειας, το Ταμείο, τα Πεδία Παρέμβασης τους δείκτες καθώς και της κατανομής της δημόσιας δαπάνης ανά προτεραιότητα και κατηγορία περιφέρειας παρατίθενται στο Παράρτημα Ι. • Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη που διατίθεται για την ένταξη πράξεων με την παρούσα πρόσκληση ανέρχεται σε 20.000.000,00.€. • Η ΔΑ δύναται να τροποποιήσει το συνολικό ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης της παρούσας πρόσκλησης ή και να προβεί σε αιτιολογημένη ανάκληση ισχύος της πρόσκλησης, ενημερώνοντας σε κάθε περίπτωση τους δικαιούχους μέσω της οικείας ιστοσελίδας www.pepionia.gr, www.espa.gr. • Η ΔΑ, εκτιμώντας κατά περίπτωση τα δεδομένα υλοποίησης του Προγράμματος, και τη φύση των δράσεων, δύναται να εντάξει πράξεις έως το 120% του ύψους της συνολικής συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης που τίθεται στην παρούσα Πρόσκληση. 2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ A/A Πρόσκλησης: 24426 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 3  ΑΔΑ: 6Χ2Α7ΛΕ-Μ78 ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ 2 Μέσω της δράσης επιδιώκεται η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υδάτων και της ασφαλούς πρόσβασης πολιτών και επισκεπτών της Περιφέρειας σε πόσιμο νερό, καθώς και η διασφάλιση της ποιοτικής και ποσοτικής επάρκειας πόσιμου νερού με έμφαση στη μείωση των διαρροών λόγω της παλαιότητας των δικτύων της Περιφέρειας. Ειδικότερα, θα υποστηριχθούν ενδεικτικά: • Έργα υδροδότησης, αντικατάστασης παλαιωμένων δικτύων ύδρευσης, προμήθεια και εγκατάσταση «έξυπνων» συστημάτων εντοπισμού των διαρροών στα δίκτυα, προμήθεια εξοπλισμού των κεντρικών υδραγωγείων, εγκαταστάσεις αφαλάτωσης & αποσκλήρυνσης κλπ. ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ 2Β Μέσω της δράσης επιδιώκεται η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υδάτων και της ασφαλούς πρόσβασης πολιτών και επισκεπτών της Περιφέρειας σε πόσιμο νερό. Ειδικότερα, θα υποστηριχθούν ενδεικτικά: • Αναβάθμιση/ εκσυγχρονισμός δικτύων ύδρευσης. • Παρακολούθηση/ εντοπισμός διαρροών με αξιοποίηση της τεχνολογίας. • Δράσεις αφαλάτωσης & αποσκλήρυνσης για την παραγωγή πόσιμου νερού. καθώς επίσης • Εκπόνηση μελετών/ σχεδίων/ πλάνων ολιστικής προσέγγισης σε επίπεδο Νομού, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων του νόμου 5037/2023. ΓΕΝΙΚΑ και για τις δύο Προτεραιότητες ισχύουν τα κάτωθι: Οι μελλοντικές επενδύσεις στον τομέα των υδάτων θα βασίζονται σε ένα ολιστικό και οικονομικά αποδοτικό σχεδιασμό που θα αντιμετωπίσει ανάγκες όπως το πόσιμο νερό, τα λύματα, τα όμβρια ύδατα, τη διαχείριση της ιλύος, την επαναχρησιμοποίηση νερού, την ψηφιοποίηση/έξυπνη μέτρηση/τηλεμετρία, την ενεργειακή απόδοση, την ευαισθητοποίηση του κοινού κ.λπ. Ως εκ τούτου, η διαμόρφωση των έργων θα πρέπει να αποτελεί μέρος ενός περιεκτικού και ολοκληρωμένου σχεδιασμού κάθε παρόχου υπηρεσιών ύδατος και να βασίζεται σε ένα βιώσιμο και μακροπρόθεσμο επιχειρησιακό σχέδιο. Μέχρι την ολοκλήρωση των ανωτέρω ολιστικών επιχειρησιακών σχεδίων, ο δικαιούχος: Α) υποβάλει «Έκθεση τεκμηρίωσης συμμόρφωσης με την ολιστική προσέγγιση στον τομέα υδάτων» (συνημμένο πρότυπο 1.10 στην Πρόσκληση). Β) όσον αφορά στη Διαπίστωση διαχειριστικής επάρκειας του παρόχου υπηρεσιών ύδατος (παρ. 3 του άρθρου 12 του ν.5037/2023 και άρθρο 82 του ν.5264/2025) i) Στην περίπτωση που ο πάροχος υπηρεσιών ύδατος είναι δικαιούχος της προτεινόμενης πράξης και διαθέτει διαχειριστική επάρκεια από την (ΡΑΑΕΥ) υποβάλει, μαζί με την πρόταση χρηματοδότησης (Τεχνικό Δελτίο Πράξης), την απόφαση διαπίστωσης διαχειριστικής επάρκειας της ΡΑΑΕΥ. Αν δεν διαθέτει διαχειριστική επάρκεια της ΡΑΑΕΥ υποβάλει, μαζί με την πρόταση χρηματοδότησης (Τεχνικό Δελτίο Πράξης), υπεύθυνη δήλωση του νόμιμου εκπροσώπου του, με την οποία δηλώνει ότι α) δεσμεύεται να προσκομίσει απόφαση διαπίστωσης διαχειριστικής επάρκειας της ΡΑΑΕΥ έως την ημερομηνία που θεωρεί ότι θα τη λάβει και η οποία δεν μπορεί να είναι μεταγενέστερη της 31ης.12.2027 και β) δεν δύναται να αναλάβει νομική δέσμευση για την πράξη πριν από την προσκόμιση της ανωτέρω απόφασης. ιι) Στην περίπτωση που ο πάροχος υπηρεσιών ύδατος εμπλέκεται στην υλοποίηση της πράξης μόνο ως φορέας λειτουργίας και συντήρησης: - αν διαθέτει διαχειριστική επάρκεια ο δικαιούχος υποβάλει, μαζί με την πρόταση χρηματοδότησης (Τεχνικό Δελτίο Πράξης), την απόφαση διαπίστωσης διαχειριστικής επάρκειας του παρόχου υπηρεσιών ύδατος της ΡΑΑΕΥ, ενώ - εάν δεν διαθέτει πιστοποίηση υποβάλλει, μαζί με το Τεχνικό Δελτίο Πράξης, υπεύθυνη δήλωση του νόμιμου εκπροσώπου του πάροχου υπηρεσιών ύδατος με την οποία ο πάροχος δηλώνει ότι δεσμεύεται να προσκομίσει την απόφαση διαπίστωσης διαχειριστικής επάρκειας της ΡΑΑΕΥ έως την ημερομηνία που θα τεθεί ως ειδικός όρος στην απόφαση ένταξης και, σε κάθε περίπτωση, το αργότερο έως την υποβολή του Τεχνικού Δελτίου Πράξης ολοκλήρωσης Γ) όσον αφορά στην Εκπόνηση Γενικού Σχεδίου Υπηρεσιών Ύδατος (ΓΣΥΥ) και Ετήσιας Έκθεσης Προγραμματισμού του παρόχου υπηρεσιών ύδατος (παρ. 4 του άρθρου 35 του ν.5037/2023 και άρθρο 82 του ν. 5264/2025) i) Εφόσον ο πάροχος υπηρεσιών ύδατος είναι δικαιούχος της προτεινόμενης πράξης και έχει εκπονήσει το ΓΣΥΥ και την Ετήσια Έκθεση Προγραμματισμού, υποβάλει μαζί με την πρόταση χρηματοδότησης (Τεχνικό Δελτίο Πράξης), υπεύθυνη δήλωση του νόμιμου εκπροσώπου του με την οποία δηλώνει ότι έχει υποβάλει το ΓΣΥΥ και την Ετήσια Έκθεση Προγραμματισμού στη ΡΑΑΕΥ, σύμφωνα με το άρθρο 35 ν.5037/2023 και την ΥΠΕΝ/ΔΣΔΥΥ/53924/460/2023 απόφαση. Η υπεύθυνη δήλωση συνοδεύεται από το σχετικό πρωτόκολλο υποβολής στη ΡΑΑΕΥ. ii) Εφόσον ο πάροχος υπηρεσιών ύδατος είναι δικαιούχος της προτεινόμενης πράξης και δεν έχει εκπονήσει το ΓΣΥΥ και την Ετήσια Έκθεση Προγραμματισμού, υποβάλει, μαζί με την πρόταση χρηματοδότησης (Τεχνικό Δελτίο Πράξης), υπεύθυνη δήλωση του νόμιμου εκπροσώπου του, με την οποία δηλώνει ότι δεσμεύεται να προσκομίσει στη Διαχειριστική Αρχή το πρωτόκολλο υποβολής του ΓΣΥΥ και της Ετήσιας Έκθεσης Προγραμματισμού στη ΡΑΑΕΥ, έως την ημερομηνία που θα τεθεί ως ειδικός όρος στην απόφαση ένταξης, η οποία δεν μπορεί να είναι μεταγενέστερη της 31ης.12.2027. Για τις δράσεις που θα στηριχθούν από το Πρόγραμμα, θα ληφθεί υπόψη και το Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο A/A Πρόσκλησης: 24426 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 4  ΑΔΑ: 6Χ2Α7ΛΕ-Μ78 Πόσιμου Νερού και παράλληλα, το σύνολο των παρεμβάσεων στον τομέα των υδάτων, θα βρίσκονται σε άμεση συσχέτιση με τα master plans. 3. ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑ 3.1 Ως ημερομηνία λήξης της προθεσμίας επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων πράξεων ορίζεται η 31/12/2030. Η λήξη των προτεινόμενων πράξεων (ολοκλήρωση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου) θα πρέπει να συντελεστεί έως την ως άνω ημερομηνία. 3.2 Ως ελάχιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων πράξεων ορίζεται το ποσό των 200.001,00€. 3.3 Ως μέγιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων πράξεων :δεν αφορά. 3.4 Οι κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων προσδιορίζονται στην Υπουργική Απόφαση «Εθνικοί Κανόνες Επιλεξιμότητας των δαπανών των πράξεων των Προγραμμάτων 2021-2027» (ν. 4914/2022 (Α' 61) άρθρο 63, παρ.20). 3.5 Ειδικότεροι κανόνες επιλεξιμότητας: Οι κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων προσδιορίζονται στην Υπουργική Απόφαση «Εθνικοί Κανόνες Επιλεξιμότητας των δαπανών των πράξεων των Προγραμμάτων 2021-2027» (ν. 4914/2022 (Α' 61) άρθρο 63, παρ.20), με την επιφύλαξη της τήρησης των κανόνων του ανταγωνισμού και των κρατικών ενισχύσεων (και σε συνάρτηση με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στο επισυναπτόμενο με α.π.114212/13-07-2026 έγγραφο της ΕΥΚΕ-ΧΕ). Έργα που δεν ενέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, θα εξεταστούν σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την έννοια της κρατικής ενίσχυσης όπως αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2016/C 262/01). Στις περιπτώσεις αυτές, προκειμένου το σύνολο της δημόσιας χρηματοδότησης της προτεινόμενης δράσης να μην εμπίπτει στους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, πρέπει να διασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση για την κατασκευή των σχετικών υποδομών δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διεπιδότηση ή για έμμεση επιδότηση άλλων οικονομικών δραστηριοτήτων. Προκειμένου να επιβεβαιωθεί η συμβατότητα του έργου με το δίκαιο του ανταγωνισμού, πρέπει κατά την υποβολή των προτάσεων οι δυνητικοί δικαιούχοι να υποβάλλουν στοιχεία τα οποία διασφαλίζουν ότι η χρηματοδότηση του έργου δεν απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό ή να έχει επιπτώσεις στις συναλλαγές. Ως εκ τούτου είναι απαραίτητο να περιέχονται στο φάκελο που θα υποβληθεί προς αξιολόγηση τα εξής στοιχεία: Εθνική νομοθεσία βάσει της οποίας καταδεικνύεται ότι οι εν λόγω υποδομές αποτελούν «φυσικό μονοπώλιο», καθώς έχει ανατεθεί μόνο στους εν λόγω φορείς η αρμοδιότητα κατασκευής των σχετικών έργων. Η προσκόμιση της εθνικής νομοθεσίας πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις της ως άνω αναφερόμενης Ανακοίνωσης περί απουσίας άμεσου ανταγωνισμού για τις συγκεκριμένες υποδομές και περί αμελητέας ιδιωτικής χρηματοδότησης στον τομέα των υποδομών συλλογής και επεξεργασίας αστικών λυμάτων. Όσον αφορά στην προϋπόθεση περί υποδομής που δεν είναι σχεδιασμένη να ευνοεί επιλεκτικά μια συγκεκριμένη επιχείρηση ή κλάδο αλλά παρέχει οφέλη για την κοινωνία στο σύνολό της, είναι αναγκαίο από τις αιτήσεις χρηματοδότησης και τα συνοδευτικά έγγραφα να διασφαλίζεται ότι τα προς ένταξη έργα εξυπηρετούν μια γεωγραφική περιοχή στο σύνολό της, προκειμένου να παρέχονται οφέλη για το σύνολο της κοινωνίας και να διασφαλίζεται η αποτροπή της εύνοιας συγκεκριμένης επιχείρησης ή κλάδου δραστηριότητας. Η διεπιδότηση μπορεί να αποκλειστεί εφόσον διασφαλιστεί ότι ο ιδιοκτήτης της υποδομής δεν ασκεί οποιαδήποτε άλλη οικονομική δραστηριότητα ή αν ο ιδιοκτήτης της υποδομής ασκεί οποιαδήποτε άλλη οικονομική δραστηριότητα, με την τήρηση ξεχωριστών λογαριασμών, τον κατάλληλο επιμερισμό των δαπανών και των εσόδων και με τη διασφάλιση ότι η δημόσια χρηματοδότηση δεν στηρίζει άλλες δραστηριότητες. Προκειμένου να αποφευχθεί η χορήγηση οικονομικού πλεονεκτήματος κατά την προμήθεια αγαθών ή υπηρεσιών στο πλαίσιο υλοποίησης έργων, είναι αναγκαίο οι προμήθειες / υπηρεσίες /εργολαβίες να πραγματοποιηθούν μέσω ανοικτής, διαφανούς, αμερόληπτης και άνευ όρων διαγωνιστικής διαδικασίας, με βάση τις διατάξεις της ισχύουσας εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας περί σύναψης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών. Έργα που συνιστούν ειδικές περιπτώσεις άσκησης οικονομικών δραστηριοτήτων, οι οποίες παράγουν αποτελέσματα προς το γενικό δημόσιο όφελος και δεν θα μπορούσαν να παρασχεθούν από την αγορά χωρίς την παρέμβαση του κράτους, είναι δυνατόν να συνιστούν Υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος (ΥΓΟΣ) που ενέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης. Στις περιπτώσεις των ΥΓΟΣ το ύψος της δημόσιας χρηματοδότησης του έργου προσδιορίζεται μέσω κατάλληλης χρηματοοικονομικής ανάλυσης προσδιορισμού της αντιστάθμισης, σύμφωνα με το εφαρμοζόμενο δίκαιο των ΥΓΟΣ. Έργα που ενέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης θα εξετάζονται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων (ΓΑΚ, De Minimis κ.λπ.). Στις περιπτώσεις, που τελικά κριθεί ότι η προτεινόμενη δράση ή τμήμα δράσης εμπίπτει στο…