Προστασία και ανάδειξη αρχαιολογικών χώρων και μνημείων εκτός του Μητροπολιτικού Κέντρου της Αθήνας

1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Οι προτάσεις που θα υποβληθούν θα πρέπει να εμπίπτουν στους Ειδικούς Στόχους: Α/Α Κωδικός Τίτλος 1 RSO5.2 Ολοκληρωμένη ανάπτυξη στις αγροτικές και παράκτιες περιοχές στα Πεδία Παρέμβασης: Α/Α Κωδικός Τίτλος Προστασία, ανάπτυξη και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς και των 1 166 πολιτιστικών υπηρεσιών να καλύπτουν τις παρακάτω γεωγραφικές περιοχές: Α/Α Επίπεδο Γεωγραφική Περιοχή 1 Περιφέρεια Αττικής και να συνεισφέρουν στην επίτευξη των παρακάτω δεικτών εκροών και αποτελέσματος: Μονάδα ΚΩΔ. Ονομασία Δείκτη Στόχος Μέτρησης Φορείς που συμμετέχουν στη διαμόρφωση της εταιρικής PSR998 Αριθμός 7,00 σχέσης Πληθυσμός που καλύπτεται από έργα στο πλαίσιο RCO74 Άτομα 171.757,00 στρατηγικών για ολοκληρωμένη χωρική ανάπτυξη* Στρατηγικές για ολοκληρωμένη χωρική ανάπτυξη που RCO75 Αριθμός 1,00 υποστηρίζονται* RCO76 Ολοκληρωμένα έργα χωρικής ανάπτυξης Αριθμός έργων 5,00 Αριθμός πολιτιστικών και τουριστικών χώρων που RCO77 Αριθμός 5,00 υποστηρίζονται* Αριθμός Επισκέπτες πολιτιστικών και τουριστικών χώρων που RCR77 επισκέψεων 96.981,00 υποστηρίζονται * κατ'έτος Οι δικαιούχοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν μόνο τους δείκτες που αναφέρονται στην Πρόσκληση. Αναλυτικότερα στοιχεία σχετικά με το Πρόγραμμα, τις Προτεραιότητες, τους Ειδικούς Στόχους, τις Κατηγορίες Περιφέρειας, το Ταμείο, τα Πεδία Παρέμβασης τους δείκτες καθώς και της κατανομής της δημόσιας δαπάνης ανά προτεραιότητα και κατηγορία A/A Πρόσκλησης: 24892 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 3  ΑΔΑ: ΡΖΨ546ΝΚΟΤ-Ε6Ν περιφέρειας παρατίθενται στο Παράρτημα Ι. Οι προτάσεις που θα υποβληθούν εντάσσονται στην: ΚΩΔ. Περιγραφή Στρατηγικής Στρατηγική Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης (ΟΧΕ) για τον Τομέα του Πολιτισμού στο 6401 πλαίσιο του Προγράμματος «Αττική» • Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη που διατίθεται για την ένταξη πράξεων με την παρούσα πρόσκληση ανέρχεται σε 10.000.000,00.€. • Η ΔΑ δύναται να τροποποιήσει το συνολικό ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης της παρούσας πρόσκλησης ή και να προβεί σε αιτιολογημένη ανάκληση ισχύος της πρόσκλησης, ενημερώνοντας σε κάθε περίπτωση τους δικαιούχους μέσω της οικείας ιστοσελίδας https://ep.culture.gr. • Στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης θα ενταχθούν πράξεις έως το ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης. 2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Η Δράση αφορά σε παρεμβάσεις που στοχεύουν στην προστασία και ανάδειξη αρχαιολογικών χώρων και μνημείων που χωροθετούνται εκτός του αστικού περιβάλλοντος του Μητροπολιτικού Κέντρου της Αθήνας, καθώς και στην πολιτιστική ενδυνάμωση των ευρύτερων περιοχών που τα περιβάλλουν. Οι παρεμβάσεις στοχεύουν, επίσης, στη βελτίωση της προσβασιμότητας και της αναγνωσιμότητας των μνημείων και των αρχαιολογικών χώρων και συνακόλουθα, στην περαιτέρω αναβάθμιση και ανάδειξή τους ως σημαντικών πολιτιστικών προορισμών της Περιφέρειας Αττικής. Στο πλαίσιο της θεματικής Στρατηγικής ΟΧΕ Πολιτισμού για την Αττική, τα έργα που θα υλοποιηθούν μέσω της συγκεκριμένης δράσης, θα κληθούν, μεταξύ άλλων, να ισχυροποιήσουν τους δυο περιφερειακούς πόλους της πολιτιστικής διαδρομής «Ελευσίνα – Αθήνα – Λαύριο» και να συνδέσουν τα αντίστοιχα κέντρα της θρησκευτικής και οικονομικής ζωής της πόλης, κατά την αρχαιότητα, με το κέντρο της πολιτικής και διοικητικής της ζωής, δηλαδή, την αρχαία Αθήνα. Κατά τον τρόπο αυτό, θα συμβάλλουν ουσιαστικά στην κατανόηση του αφηγήματος της άνθισης και λειτουργίας της πιο ισχυρής πόλης – κράτους που γνώρισε η ανθρωπότητα και του κομβικού ρόλου που έπαιξε σε όλες τις εκφάνσεις της δημόσιας ζωής, με τη φιλοσοφία, τους θεσμούς, το δημοκρατικό πολίτευμα και τις τέχνες να κυριαρχούν και να αφήνουν το αποτύπωμά τους στην αιωνιότητα. Οι παρεμβάσεις αφορούν στις δράσεις της Κατηγορίας 2.1.1 της εγκεκριμένης Στρατηγικής ΟΧΕ Πολιτισμού «Προστασία και ανάδειξη αρχαιολογικών χώρων και μνημείων εκτός του Μητροπολιτικού Κέντρου της Αθήνας» και καλύπτουν μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους των οποίων η χρονολόγηση εκτείνεται από την αρχαϊκή εποχή (6ος αι. π.Χ.) έως και το τέλος της οθωμανικής περιόδου (1830 μ.Χ.). Ειδικότερα, οι Πράξεις που θα ενταχθούν στο πλαίσιο της Δράσης στοχεύουν στην προστασία, στερέωση, αποκατάσταση, συντήρηση και, εν γένει, ανάδειξη επιλεγμένων αρχαιολογικών χώρων και μνημείων στα περιφερειακά κέντρα της Ανατολικής και Δυτικής Αττικής, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών παρεμβάσεων πυρασφάλειας και πυροπροστασίας σε χώρους και μνημεία που χωροθετούνται εντός ή γειτνιάζουν με ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές και δάση. Περιλαμβάνουν, επίσης, εργασίες ανάπλασης του περιβάλλοντος χώρου των μνημείων ή ενοποίησης σημείων πολιτιστικών ενδιαφέροντος, με στόχο τη δημιουργία νοηματικών ενοτήτων που ενισχύουν το αφήγημα της πολιτιστικής διαδρομής «Ελευσίνα – Αθήνα – Λαύριο» και ενδυναμώνουν τους περιφερειακούς της πόλους. Επιπλέον, συμπληρωματικές παρεμβάσεις στα ίδια τα μνημεία ή αρχαιολογικούς χώρους που σχετίζονται με τη βελτίωση των υποστηρικτικών υποδομών ή/και του αστικού τους εξοπλισμού, στοχεύουν στην αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς το κοινό των επισκεπτών τους (μόνιμων κατοίκων της Περιφέρειας Αττικής και τουριστών), καθώς και στη συνολική αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και της πολιτιστικής φυσιογνωμίας της Αττικής. Τέλος, με την προσθήκη -κατά περίπτωση- κατάλληλων δράσεων ανάπτυξης ψηφιακού περιεχομένου, καθώς και σχετικού πληροφοριακού και εποπτικού υλικού, θα ενισχυθεί η πρόσβαση του γενικού κοινού στα επιλεγμένα σημεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος, ενώ θα γίνει καλύτερα κατανοητή η αρχιτεκτονική, η ιστορία και εν τέλει η ταυτότητά τους. Μέσω των παρεμβάσεων που θα υλοποιηθούν, θα διασφαλιστεί η βελτίωση της υφιστάμενης κατάστασης των επιλεγμένων μνημείων σε ορίζοντα δεκαετιών, η αναβάθμιση της εμπειρίας επίσκεψης στα μνημεία, καθώς και η βελτίωση της αναγνωσιμότητάς τους και της κατανόησης τόσο της ιστορικής διαχρονίας τους όσο και της ιδιαίτερης σημασίας τους για τη διαμόρφωση των πολιτιστικών πόλων της Ανατολικής και της Δυτικής Αττικής. Το γεγονός αυτό θα συμβάλλει στη σύνδεση των σύγχρονων κατοίκων -και ιδίως εκείνων που ανήκουν στις νεότερες γενιές- με το ευρύτερο πολιτιστικό περιβάλλον της Αττικής, με αποτέλεσμα την αύξηση του ενδιαφέροντος και του σεβασμού τους για αυτό, συνεπώς και την πρόκληση κινήτρου για τη μελλοντική προστασία του. Ο Δικαιούχος της Πράξης οφείλει να εφαρμόζει το Ενιαίο Σύστημα Παρακολούθησης Δεικτών της Προγραμματικής Περιόδου 2021–2027 και θα πρέπει να λαμβάνει όλα τα μέτρα πληροφόρησης και δημοσιότητας που προβλέπονται στον Κανονισμό ΕΕ 2021/1060 για τον Καθορισμό Κοινών Διατάξεων της Προγραμματικής Περιόδου 2021- 2027. Ειδικά για τα έργα ΤΠΕ: όλα τα έργα ΤΠΕ οφείλουν να είναι ευθυγραμμισμένα με τη Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού. Για το σκοπό αυτό κατά την εξέταση των αντίστοιχων πράξεων θα πρέπει να ληφθεί η A/A Πρόσκλησης: 24892 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 4  ΑΔΑ: ΡΖΨ546ΝΚΟΤ-Ε6Ν Βεβαίωση Εναρμόνισης Έργου με τη Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού (σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρ. 105 του Ν.4915/2022 (ΦΕΚ Α΄63/2022), το οποίο τροποποίησε το άρ. 6 του Ν.4727/2020 (ΦΕΚ 184 Α/23-9-2020). Στην περίπτωση που στο έργο περιλαμβάνεται προμήθεια εξοπλισμού ή και αδειών χρήσης λογισμικού να προσκομισθεί Απόφαση του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης περί έγκρισης αιτήματος εξαίρεσης για την προμήθεια εξοπλισμού και λογισμικού σύμφωνα με τον ν. 4727/2020 (Α΄ 184). 3. ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑ 3.1 Ως ημερομηνία λήξης της προθεσμίας επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων πράξεων ορίζεται η 31/12/2030. Η λήξη των προτεινόμενων πράξεων (ολοκλήρωση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου) θα πρέπει να συντελεστεί έως την ως άνω ημερομηνία. 3.2 Ως ελάχιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων πράξεων :δεν αφορά. 3.3 Ως μέγιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων πράξεων :δεν αφορά. 3.4 Οι κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων προσδιορίζονται στην Υπουργική Απόφαση «Εθνικοί Κανόνες Επιλεξιμότητας των δαπανών των πράξεων των Προγραμμάτων 2021-2027» (ν. 4914/2022 (Α' 61) άρθρο 63, παρ.20). 3.5 Ειδικότεροι κανόνες επιλεξιμότητας: - 3.6 Είδη Δαπανών που θα χρηματοδοτηθούν και θα αποζημιωθούν βάσει παραστατικών: Κατηγορία δαπάνης Περιγραφή Α.1 Άμεσες δαπάνες βάσει παραστατικών • Οι κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων προσδιορίζονται στην Υπουργική Απόφαση "Εθνικοί Κανόνες Επιλεξιμότητας των δαπανών των πράξεων των Προγραμμάτων 2021-2027" (ν. 4914/2022 (Α' 61) άρθρο 63, παρ. 20) με την επιφύλαξη της τήρησης των κανόνων του ανταγωνισμού και των κρατικών ενισχύσεων». • Έργα που δεν ενέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, θα εξεταστούν σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την έννοια της κρατικής ενίσχυσης όπως αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2016/C 262/01). Στις περιπτώσεις αυτές, προκειμένου το σύνολο της δημόσιας χρηματοδότησης της προτεινόμενης δράσης να μην εμπίπτει στους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, πρέπει να διασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διεπιδότηση ή για έμμεση επιδότηση άλλων οικονομικών δραστηριοτήτων. Προκειμένου να επιβεβαιωθεί η συμβατότητα του έργου με το δίκαιο του ανταγωνισμού, πρέπει κατά την υποβολή των προτάσεων οι δυνητικοί δικαιούχοι να υποβάλλουν στοιχεία τα οποία διασφαλίζουν ότι η χρηματοδότηση του έργου δεν απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό ή να έχει επιπτώσεις στις συναλλαγές. Προκειμένου να αποφευχθεί η χορήγηση οικονομικού πλεονεκτήματος κατά την προμήθεια αγαθών ή υπηρεσιών στο πλαίσιο υλοποίησης έργων, είναι αναγκαίο οι προμήθειες / υπηρεσίες /εργολαβίες να πραγματοποιηθούν μέσω ανοικτής, διαφανούς, αμερόληπτης και άνευ όρων διαγωνιστικής διαδικασίας, με βάση τις διατάξεις της ισχύουσας εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας περί σύναψης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών. • Έργα που ενέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης θα εξετάζονται ανάλογα με τα οριζόμενα στο θεσμικό πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων (π.χ. ΓΑΚ, De Minimis κ.λπ.). Στις περιπτώσεις, που τελικά κριθεί ότι η προτεινόμενη δράση ή τμήμα δράσης εμπίπτει στο ανωτέρω θεσμικό πλαίσιο, υπάρχει η δυνατότητα δημόσιας χρηματοδότησής της μέχρι του ύψους της έντασης ενίσχυσης που προσδιορίζεται μέσω της χρήσης του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 651/2014 της Επιτροπής της 17ης Ιουνίου 2014 για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερική αγορά κατ' εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει (Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού) ή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 της Επιτροπής της 13ης Δεκεμβρίου 2023 σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας μέχρι του ποσού των 300.000,00€, ανά περίπτωση. Στην περίπτωση της κρατικής ενίσχυσης το ποσό που υπολείπεται της εγκεκριμένης συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης σε σχέση με το συνολικό κόστος του έργου, καλύπτεται από ιδίους πόρους του δικαιούχου. Για δράσεις που ενέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης και θα εξετασθούν στο πλαίσιο του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού, είναι απαραίτητο να περιέχονται στο φάκελο που θα υποβληθεί προς αξιολόγηση, στοιχεία προκειμένου να εξεταστεί η εκπλήρωση των προϋποθέσεων του Γενικού και Ειδικού Μέρους του Κανονισμού αυτού. Για δράσεις που θα εξετασθούν στο πλαίσιο του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831, είναι απαραίτητο να περιέχεται στο φάκελο του έργου Υπεύθυνη Δήλωση σχετικά με τη σώρευση ενισχύσεων ήσσονος σημασίας καθώς επίσης και να ελέγχεται το σύνολο των προϋποθέσεων επιλεξιμότητας του Κανονισμού. • Επισημαίνεται ότι, στην περίπτωση που στις προτεινόμενες δράσεις περιλαμβάνεται και προμήθεια εξοπλισμού, ο A/A Πρόσκλησης: 24892 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 5  ΑΔΑ: ΡΖΨ546ΝΚΟΤ-Ε6Ν οποίος θα παραμείνει στην κυριότητα/ιδιοκτησία του δικαιούχου μετά την ολοκλήρωση του έργου, τότε θα πρέπει είτε να διασφαλισθεί ότι ο εν λόγω εξοπλισμός δεν θα χρησιμοποιηθεί για την άσκηση οικονομικής δραστηριότητας (έως το πέρας της οικονομικής ζωής του πάγιου εξοπλισμού), είτε η υπολειμματική αξία του εξοπλισμού να ληφθεί υπόψη ως έσοδο για…