Καθεστώς περιοχών ειδικής ενίσχυσης (Κύκλος 1)

Το κείμενο αυτό αποτελεί εργαλείο προς διευκόλυνση των επενδυτικών φορέων και δεν έχει καμία νομική ισχύ. Το αυθεντικό κείμενο των σχετικών διατάξεων είναι εκείνο που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. ΑΠΟΦΑΣΗ 49926/26.6.2025 (ΦΕΚ Β’ 3306) 1η Προκήρυξη Καθεστώτος Ενισχύσεων "Καθεστώς Περιοχών Ειδικής Ενίσχυσης” του αναπτυξιακού νόμου 4887/2022, όπως ισχύει. [ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ: 1) 50815/30.6.2025 (B 3357) με κίτρινο χρώμα 2) 52575 /4.7.2025 (B 3625) με πράσινο χρώμα και 3) 62738/8.8.2025 (B 4555) με γαλάζιο χρώμα] 4) 82707/23.10.2025 (Β5709)με γκρι χρώμα Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Έχοντας υπόψη: 1. Τον ν.4887/2022 «Αναπτυξιακός Νόμος – Ελλάδα Ισχυρή Ανάπτυξη» (Α΄16), και ιδίως τα άρθρα 29 και 30 και 51 έως 57 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει με το ν. 5203/2-6-2025 (Α’ 87) 2. Τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθμ. 651/2014 της Επιτροπής της 17ης Ιουνίου 2014, για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για την Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης [Γενικός Απαλλακτικός Κανονισμός (Γ.Α.Κ.)] (EE L 187), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει (αφαιρέθηκε με το στοιχείο (2) της ΥΑ 82707/2025 (Β5709/27.10.2025)με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/1315 της Επιτροπής της 23ης Ιουνίου 2023. 3. Την υπό στοιχεία C(2002) 25 final/06-01-2022 πράξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με την οποία ενέκρινε τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων για την Ελλάδα (1 Ιανουαρίου 2022 – 31 Δεκεμβρίου 2027) – Κρατική ενίσχυση SA. 100372 (2021/N) – Ελλάδα, όπως τροποποιήθηκε με την C(2022) 5087 final/14-07-2022 πράξη της. 4. Τον ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος : οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α΄133). 5. Το άρθρο 90 του «Κώδικα για την Κυβέρνηση και Κυβερνητικά Όργανα» (π.δ. 63/2005, Α’98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133). (αναδιατύπώθηκε με το στοιχείο (5) της ΥΑ 82707/2025 (Β5709/27.10.2025)) 6. Το π.δ. 5/2022 «Οργανισμός Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων» (Α΄15). 1 7. Το 81/2019 «Σύσταση, συγχώνευση, μετονομασία και κατάργηση Υπουργείων και καθορισμός των αρμοδιοτήτων τους - Μεταφορά υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων μεταξύ Υπουργείων» (Α΄119). 8. Το π.δ. 84/2019 «Σύσταση και κατάργηση Γενικών Γραμματειών και Ειδικών Γραμματειών/Ενιαίων Διοικητικών Τομέων Υπουργείων» (Α΄123). 9. Το π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α’ 130). 10. Το π.δ. 82/2023 «Μετονομασία Υπουργείου - Σύσταση και μετονομασία Γενικών Γραμματειών - Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων και θέσεων προσωπικού Τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 77/2023 (Α’ 130) - Μεταβατικές διατάξεις» (Α' 139). 11. Το π.δ. 32/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 91). 12. Την υπ΄ αρ. 47559/19-6-2025 κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Ανάπτυξης «Καθορισμός του ποσού, κατά είδος ενισχύσεων, για τα επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στο καθεστώς ενισχύσεων «Καθεστώς περιοχών ειδικής ενίσχυσης» του αναπτυξιακού ν.4887/2022, του έτους 2025» (Β΄ 3118/20-6-2025). 13. Την υπ’ αρ. 49926/27.06.2025 απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης «1η Προκήρυξη Καθεστώτος Ενισχύσεων "Καθεστώς Περιοχών Ειδικής Ενίσχυσης” του ν. 4887/2022» (Β’ 3306). (προστέθηκε με το στοιχείο (11) της ΥΑ 82707/2025 (Β5709/27.10.2025)) 14. Την υπ’ αρ. 80921/17.10.2025 εισήγηση της Προϊσταμένης της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών (παρ. 5 ε του άρθρου 24 του ν. 4270/2014) του Υπουργείου Ανάπτυξης, σύμφωνα με την οποία δεν προκαλείται πρόσθετη επιβάρυνση επί του προϋπολογισμού του Υπουργείου Ανάπτυξης. (προστέθηκε με το στοιχείο (12) της ΥΑ 82707/2025 (Β5709/27.10.2025)) 15. Το υπ΄ αρ. 110040 ΕΞ 24/06/2025. έγγραφο της Ειδικής Υπηρεσίας Κρατικών Ενισχύσεων και Χρηματοδοτικών Εργαλείων της Εθνικής Αρχής Συντονισμού με θέμα «Διατύπωση γνώμης επί σχεδίου Προκήρυξης υποβολής προτάσεων χρηματοδοτικής ενίσχυσης επενδυτικών σχεδίων στο πλαίσιο του Καθεστώτος Ενισχύσεων «Μεταποίηση – Εφοδιαστική Αλυσίδα» του αναπτυξιακού νόμου 4887/2022, όπως ισχύει». 16. Το άρθρο 90 του ν. 4727/2020 (ΦΕΚ Α' 184/23.09.2020) «Ψηφιακή Διακυβέρνηση (Ενσωμάτωση στην Ελληνική Νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/2102 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1024) - Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1972) και άλλες διατάξεις». 17. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ 18. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού 2 ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΜΕ Άρθρο 1 Σκοπός - Διάρκεια Καθεστώτος Σκοπός του παρόντος καθεστώτος είναι η ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων που υλοποιούνται στις περιοχές της χώρας οι οποίες αντιμετωπίζουν σημαντικά οικονομικά και δημογραφικά προβλήματα, όπως οι: α) παραμεθόριες περιφερειακές ενότητες ευρισκόμενες στα βόρεια σύνορα της χώρας, β) περιοχές που το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Α.Ε.Π.) ανέρχεται στο εβδομήντα τοις εκατό (70%) του ετήσιου της χώρας ή εντοπίζεται πληθυσμιακή συρρίκνωση λόγω των δυσμενών οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών, ή Στόχος είναι να δοθεί η δυνατότητα στις περιοχές αυτές να πετύχουν ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη και να συγκλίνουν με τον μέσο όρο της χώρας. Το ανωτέρω ποσοστό του εβδομήντα τοις εκατό (70%) του ετήσιου Α.Ε.Π., δύναται να αναπροσαρμόζεται με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης. Ειδικότερα στο καθεστώς εντάσσονται οι ακόλουθες περιφερειακές ενότητες και τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου που ορίζονται στο σημείο 25: 1. Λέσβου-Λήμνου 2. Ικαρίας- Σάμου 3. Χίου 4. Έβρου 5. Ξάνθης 6. Ροδόπης 7. Δράμας 8. Κιλκίς 9. Πιερίας 10. Σερρών 11. Φλώρινας 12. Γρεβενών 13. Καστοριάς 14. Ιωαννίνων 15. Θεσπρωτίας 16. Άρτας 17. Πρεβέζης 18. Καρδίτσας 19. Τρικάλων 20. Μαγνησίας 21. Λάρισας 22. Ηλείας 3 23. Ευρυτανίας 24. Φωκίδας «25. Τα ακόλουθα α) νησιά του Νοτίου Αιγαίου: Κάσος, Μεγίστη, Χάλκη, Σύμη, Νίσυρος, Ψέριμος, Τήλος, Λειψοί και Αγαθονήσι καθώς και β) η νήσος Αμμουλιανή.». (Το σημείο 25 τροποποιήθηκε ως άνω με την παρ. 1 του άρθρου 1 της ΥΑ 62738/2025 (ΦΕΚ Β 4555/08.08.2025). «26. Η Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης με την ονομασία «Ζώνη Απολιγνιτοποίησης Κοζάνης», «27. Ο Δήμος Μεγαλόπολης της Περιφερειακής Ενότητας Αρκαδίας της Περιφέρειας Πελοποννήσου, με την ονομασία «Ζώνη Απολιγνιτοποίησης Μεγαλόπολης». (Τα σημεία 26 και 27 προστέθηκαν ως άνω με την παρ. 1 του άρθρου 1της ΥΑ 50815/2025 ΦΕΚ Β` 3357/01.07.2025).) «28. Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας» (Το σημείο 28 προστέθηκε ως άνω με το άρθρο 1 της ΥΑ 52575/2025 (ΦΕΚ Β 3625/11.07.2025). «Η ημερομηνία έναρξης της υποβολής αιτήσεων υπαγωγής επενδυτικών σχεδίων στο παρόν καθεστώς είναι η 1η Ιουλίου 2025. Ημερομηνία λήξης των υποβολών ορίζεται η 31η Οκτωβρίου 2025». (Το τέταρτο εδάφιο του άρθρου 1 αντικαταστάθηκε ως άνω με την παρ. 2 του άρθρου 1 της ΥΑ 82707/2025 (Β5709/27.10.2025)) Η υποβολή των αιτήσεων πραγματοποιείται μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Αναπτυξιακών Νόμων (ΟΠΣΑν), στην ηλεκτρονική διεύθυνση (https://opsan.mindev.gov.gr) Ο συνολικός προϋπολογισμός του παρόντος καθεστώτος για το έτος 2025 ανέρχεται σε εκατόν πενήντα εκατομμύρια (150.000.000) ευρώ, εκ των οποίων εβδομήντα πέντε εκατομμύρια (75.000.000) ευρώ αφορούν το είδος ενίσχυσης της φορολογικής απαλλαγής. Τα λοιπά εβδομήντα πέντε εκατομμύρια (75.000.000) ευρώ αφορούν τα είδη ενίσχυσης της επιχορήγησης, της επιδότησης χρηματοδοτικής μίσθωσης και της επιδότησης του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης και προέρχονται από τον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης. Άρθρο 2 Ενωσιακό Δίκαιο 1. Η υπαγωγή των επενδυτικών σχεδίων των επιχειρήσεων στο παρόν καθεστώς διέπεται ιδίως από α. Τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθμ. 651/2014 της Επιτροπής της 17ης Ιουνίου 2014, για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για την Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης [Γενικός Απαλλακτικός Κανονισμός (Γ.Α.Κ.)] (EE L 187), όπως ισχύει, και β. Την υπό στοιχεία C(2022) 25 final/06-01-2022 πράξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με την οποία ενέκρινε τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων για την Ελλάδα (1 Ιανουαρίου 2022 – 31 4 Δεκεμβρίου 2027) – Κρατική ενίσχυση SA. 100372 (2021/N) – Ελλάδα, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει. 2. Στις ενισχύσεις του παρόντος για τις οποίες αξιοποιούνται και πόροι των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων, έχουν εφαρμογή οι πρόσθετοι όροι και προϋποθέσεις του ενωσιακού και εθνικού δικαίου που διέπουν τις ενισχύσεις αυτές. Άρθρο 3 Ορισμοί Για τους σκοπούς της παρούσας προκήρυξης, εκτός από τους ορισμούς που περιλαμβάνονται σε αυτήν, ισχύουν και οι ορισμοί του άρθρου 4 του νόμου 4887/2022, όπως ισχύει, καθώς και του άρθρου 2 του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού (Γ.Α.Κ. - Κανονισμός 651/2014 της Επιτροπής), όπως ισχύει. Άρθρο 4 Γενικοί κανόνες χορήγησης των ενισχύσεων Στο καθεστώς ενισχύσεων του παρόντος εφαρμόζονται οι παρακάτω γενικοί κανόνες: 1. Κανόνες Σώρευσης α. Επενδυτικά σχέδια που ενισχύονται βάσει του παρόντος καθεστώτος επιτρέπεται να υπαχθούν σε άλλο καθεστώς ενισχύσεων ή καθεστώς ενισχύσεων «ήσσονος σημασίας» (de minimis) ή να δανειοδοτηθούν με δάνεια που ενέχουν στοιχεία κρατικής στήριξης με την προϋπόθεση ότι οι ενισχύσεις του παρόντος και οι ενισχύσεις που χορηγούνται βάσει άλλων καθεστώτων για τις ίδιες επιλέξιμες δαπάνες, εάν σωρευθούν δεν οδηγούν σε υπέρβαση της έντασης της ενίσχυσης, όπως αυτή ορίζεται στην παρ. 9 του άρθρου 4 του νόμου 4887/2022 ή των ποσών της ενίσχυσης που ορίζονται στον Γενικό Απαλλακτικό Κανονισμό (Γ.Α.Κ.), στους Κανονισμούς «ήσσονος σημασίας» (de minimis) ή στην οικεία απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. β. Για να εξακριβωθεί η τήρηση των ορίων στις μέγιστες εντάσεις ενίσχυσης και στα μέγιστα ποσά ενίσχυσης που προβλέπονται στο Γ.Α.Κ. για το παρόν καθεστώς λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ποσό των ενισχύσεων που χορηγούνται τόσο στο ενισχυόμενο επενδυτικό σχέδιο όσο και στην επιχείρηση, εφόσον αυτή υλοποιεί περισσότερα του ενός επενδυτικά σχέδια, ενώ ελέγχεται η περίπτωση τεχνητής κατάτμησής του. γ. Αν η ενωσιακή χρηματοδότηση, η οποία υπόκειται σε κεντρική διαχείριση από τα θεσμικά όργανα, τους οργανισμούς, κοινές επιχειρήσεις ή τους φορείς της Ένωσης και δεν τελεί υπό τον άμεσο ή έμμεσο έλεγχο του κράτους, συνδυάζεται με ενίσχυση του παρόντος, για να εξακριβωθεί κατά πόσον τηρούνται τα όρια κοινοποίησης, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Γ.Α.Κ. και οι μέγιστες εντάσεις ή ποσά ενίσχυσης, λαμβάνεται υπόψη μόνο η κρατική ενίσχυση, υπό την προϋπόθεση ότι το συνολικό ποσό της δημόσιας χρηματοδότησης που χορηγείται για τις 5 επιλέξιμες δαπάνες δεν υπερβαίνει το πλέον ευνοϊκό ποσοστό χρηματοδότησης, όπως καθορίζεται από τους κανόνες της ενωσιακής νομοθεσίας. 2. Χαρακτήρας Κινήτρου α. Οι κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται μέσω του παρόντος καθεστώτος λειτουργούν ως κίνητρο για την περαιτέρω ανάπτυξη δραστηριοτήτων ή έργων και δεν παρέχονται για δραστηριότητες τις οποίες θα ανέπτυσσε ούτως ή άλλως ο δικαιούχος, ακόμη και αν δεν του είχε χορηγηθεί η ενίσχυση. Οι ενισχύσεις έχουν χαρακτήρα κινήτρου, μόνο εφόσον ο δικαιούχος έχει υποβάλει γραπτή αίτηση υπαγωγής σε καθεστώς ενίσχυσης πριν από την έναρξη των εργασιών του επενδυτικού σχεδίου. Η έναρξη εργασιών του επενδυτικού σχεδίου πριν την υποβολή της αίτησης επιφέρει την απόρριψή της ή και την ανάκληση της εγκριτικής απόφασης, ανεξαρτήτως σταδίου υλοποίησης της επένδυσης και εντός του προβλεπόμενου χρονικού ορίου ελέγχου, μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα. β. Έναρξη των εργασιών είναι το πρώτο χρονικά σημείο μεταξύ, είτε της έναρξης των κατασκευαστικών εργασιών που αφορούν την επένδυση, είτε της πρώτης νομικά δεσμευτικής ανάληψης υποχρέωσης για την παραγγελία εξοπλισμού ή άλλης ανάληψης…