Υποδομές ύδρευσης στα νησιά της Πρωτοβουλίας "GReco Islands"

1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Οι προτάσεις που θα υποβληθούν θα πρέπει να εμπίπτουν στους Ειδικούς Στόχους: Α/Α Κωδικός Τίτλος 1 RSO2.5 Βιώσιμα ύδατα στα Πεδία Παρέμβασης: Α/Α Κωδικός Τίτλος Παροχή νερού για ανθρώπινη κατανάλωση (άντληση, επεξεργασία, υποδομές 1 062 αποθήκευσης και διανομής, μέτρα αποδοτικότητας, παροχή πόσιμου νερού) να καλύπτουν τις παρακάτω γεωγραφικές περιοχές: Α/Α Επίπεδο Γεωγραφική Περιοχή 1 Χώρα Ελλάδα και να συνεισφέρουν στην επίτευξη των παρακάτω δεικτών εκροών και αποτελέσματος: Μονάδα ΚΩΔ. Ονομασία Δείκτη Στόχος Μέτρησης PSO897 Παρεμβάσεις για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων Αριθμός 15,00 Πληθυσμός που ωφελείται από παρεμβάσεις βιώσιμης PSR897 Άτομα 39.856,00 διαχείρισης των υδάτων Οι δικαιούχοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν μόνο τους δείκτες που αναφέρονται στην Πρόσκληση. Αναλυτικότερα στοιχεία σχετικά με το Πρόγραμμα, τις Προτεραιότητες, τους Ειδικούς Στόχους, τις Κατηγορίες Περιφέρειας, το Ταμείο, τα Πεδία Παρέμβασης τους δείκτες καθώς και της κατανομής της δημόσιας δαπάνης ανά προτεραιότητα και κατηγορία περιφέρειας παρατίθενται στο Παράρτημα Ι.  Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη που διατίθεται για την ένταξη πράξεων με την παρούσα πρόσκληση ανέρχεται σε 20.000.000,00.€.  Η ΔΑ δύναται να τροποποιήσει το συνολικό ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης της παρούσας πρόσκλησης ή και να προβεί σε αιτιολογημένη ανάκληση ισχύος της πρόσκλησης, ενημερώνοντας σε κάθε περίπτωση τους δικαιούχους μέσω της οικείας ιστοσελίδας www.peka-program.gr.  Στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης , εφόσον απαιτηθεί, θα ενταχθούν πράξεις εντός των ορίων υπερδέσμευσης πόρων όπως ορίζονται για την προτεραιότητα 5 στην υπ΄ Αριθμ. 191632 ΕΞ 2024 ΥΑ ( ΦΕΚ 7591/Β/31-12-2024). 2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ 2.1 Οι προτάσεις που θα υποβληθούν στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης αφορούν σε δράσεις που περιλαμβάνονται στην κατηγορία δράσεων 2.5.1 «Κατασκευή ή/και αναβάθμιση υποδομών ύδρευσης» και 2.5.3. «Έργα αφαλατώσεων για την παροχή πόσιμου νερού σε νησιά, όπου δεν υπάρχει εναλλακτική επιλογή». Η υλοποίηση των δράσεων στοχεύει στην άμεση ενεργοποίηση δράσεων της πρωτοβουλίας “GReco Islands ” μέσω της υλοποίησης έργων που προάγουν την πρόσβαση στην ύδρευση και τη βιώσιμη διαχείριση του νερού στα 39 νησιά που επελεγησαν σε πρώτη φάση να ακολουθήσουν τις διαδικασιες απονομής σήματος «GReco Island» σύμφωνα με το άρθρο 3 της ΥΑ 64227 ΕΞ 2025 (ΦΕΚ 2119/Β/05.05.2025). Επιλέξιμοι είναι οι πάροχοι υπηρεσιών ύδατος Δήμοι (ή ΔΕΥΑ εφόσον υφίσταται) των νησιών των Περιφερειών Βορείου Αιγαίου, Νοτίου Αιγαίου και Ιονίων Νήσων , με μόνιμο πληθυσμό από εκατό (100) έως τρεισήμισι χιλιάδες (3.500) κατοίκους δυνάμει των αποτελεσμάτων της Απογραφής Πληθυσμού- Κατοικιών έτους 2021 (Απόφαση αριθμ. 2846/Β4- 461/21.04.2023 (ΦΕΚ 2802/Β΄/26.04.2023), (περιλαμβανομένων και μικρότερων νησιών που αποτελούν ενιαίο χώρο - σύμπλεγμα), συνολικά 39 υποψήφια νησιά. A/A Πρόσκλησης: 22279 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 4  A∆A: 9ΜΝΗΗ-ΗΓΙ Ως επιλέξιμοι τομείς παρέμβασης θεωρούνται εκείνοι που εξυπηρετούν τους σκοπούς της Πρωτοβουλίας «GReco Islands», σύμφωνα με το άρθρο 21, παράγραφος 1 του ν.4936/2022 (Εθνικός Κλιματικός Νόμος), συνδέονται με τον θεματικό πυλώνα «Βιώσιμη Διαχείριση Πόρων/Διαχείριση υδάτων και λυμάτων» του άρθρου 8 της ΥΑ 64227 ΕΞ 2025 (ΦΕΚ 2119/Β/05.05.2025) και ειδικότερα προάγουν τους κάτωθι στόχους του πίνακα 1 του Παραρτήματος της αυτής. • Μηδενισμός εισαγωγής πόσιμου νερού (με εξαίρεση περιπτώσεις ανωτέρας βίας) • Περιορισμός των απωλειών του δικτύου ύδρευσης κάτω του 20% • Καθολική παροχή πόσιμου νερού σε περιοχές εντός σχεδίου πόλεως ή εντός ορίων των νομίμως υφισταμένων οικισμών - Μία (1) δημοσίως προσβάσιμη βρύση ανά 500 μόνιμους ισοδύναμους κατοίκους Ειδικότερα, το είδος έργων που είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση, ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, είναι: - Νέες Υποδομές που εξασφαλίζουν επάρκεια σε πόσιμο νερό και μηδενίζουν την εξάρτηση σε εισαγωγή πόσιμου νερού, όπως εγκαταστάσεις αφαλάτωσης με χρήση ΑΠΕ με τα αναγκαία έργα υδροληψίας και διάθεσης των παραπροϊόντων (άλμης), αδειοδοτημένες γεωτρήσεις, κ.α - Εκσυγχρονισμός / αντικατάσταση δικτύων ύδρευσης. - Νέα δίκτυα ύδρευσης για την κάλυψη των αναγκών των οικισμών σε περιοχές εντός σχεδίου πόλεως ή εντός ορίων των νομίμως υφισταμένων οικισμών. - Δεξαμενές αποθήκευσης (εξωτερικό υδραγωγείο) ή και αύξηση παροχετευτικότητας των υφιστάμενων δικτύων που αποδεδειγμένα δεν θα επαρκεί μετά την κατασκευή των νέων εγκαταστάσεων αφαλάτωσης και συνοδά έργα σύνδεσης. - Εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού για πόση. Οι προτάσεις πρέπει να συνοδεύονται από κατάλληλη τεκμηρίωση της σκοπιμότητας και της αναγκαιότητας, βασισμένη στην ολιστική προσέγγιση της διαχείρισης υδάτων και να είναι μελετητικά ώριμες αναλόγως του επιλεχθέντος συτήματος δημοπράτησης τους. Τα προτεινόμενα έργα πρέπει να διαθέτουν τις απαραίτητες αδειοδοτήσεις κατά την υποβολή των προτάσεων χρηματοδότησης. Ειδικότερα η σύνταξη του Γενικού Σχεδίου Υπηρεσιών Υδατος δύναται να χρηματοδοτηθεί από το πρόγραμμα «Περιβάλλον και κλιματική αλλαγή» , μέσω της πρόσκλησης τεχνικής βοήθειας με αα ΟΠΣ 22666 προς τους δικαιούχους της παρούσας πρόσκλησης και θα πρέπει υποχρεωτικά να υποβληθεί με την πρότασή τους στο πλαίσιο αυτής. Επικουρικά αναφέρεται ότι οι προτάσεις έργων δύνανται να περιλαμβάνονται στη μελέτη «Εισαγωγή ενός Ολοκληρωμένου Μοντέλου Υλοποίησης Έργου για Υποδομές Αφαλάτωσης» που έχει εκπονηθεί από ανάθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αφορά ολιστικά σχέδια διαχείρισης υδάτων με συστήματα αφαλάτωσης, μικρής δυναμικότητας, με χρήση ΑΠΕ για μείωση του σημαντικού ενεργειακού κόστους της διαδικασίας αφαλάτωσης σε 10 νησιά που εμπίπτουν στην πρωτοβουλία GReco Islands, η/και στην από 07.11.2025 προταση της ΚΕΔΕ για τα νησια που εμπιπτουν στην πρωτοβουλια Greco Islands.. 2.2. Σε σχέση με την έγκαιρη συλλογή και παρακολούθηση των δεικτών, ο δικαιούχος οφείλει να συμμορφώνεται με τις σχετικές προβλέψεις / απαιτήσεις του Ενιαίου Συστήματος Παρακολούθησης Δεικτών, να ενημερώνει έγκαιρα την ΕΥΔ για την πορεία υλοποίησης των δεικτών της πράξης και να επιτρέπει την πρόσβαση σε σχετικά δεδομένα σε εξουσιοδοτημένους εκπροσώπους της. 2.3 O δικαιούχος θα πρέπει να λαμβάνει όλα τα μέτρα πληροφόρησης και δημοσιότητας που προβλέπονται από τον Κανονισμό 2021/1060 του Ευρωπαϊκου κοινοβουλιου και του Συμβουλιου, της 24ης Ιουνίου 2021. 3. ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑ 3.1 Ως ημερομηνία λήξης της προθεσμίας επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων πράξεων ορίζεται η 31/12/2030. Η λήξη των προτεινόμενων πράξεων (ολοκλήρωση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου) θα πρέπει να συντελεστεί έως την ως άνω ημερομηνία. 3.2 Ως ελάχιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων πράξεων: δεν αφορά. 3.3 Ως μέγιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων πράξεων :δεν αφορά. 3.4 Οι κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων προσδιορίζονται στην Υπουργική Απόφαση «Εθνικοί Κανόνες Επιλεξιμότητας των δαπανών των πράξεων των Προγραμμάτων 2021-2027» (ν. 4914/2022 (Α’ 61) άρθρο 63, παρ.20). 3.5 Ειδικότεροι κανόνες επιλεξιμότητας: 1. Υποχρεώσεις παρόχων υπηρεσιών ύδατος Για την ένταξη των έργων ύδρευσης στα Προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027, εφαρμόζονται νέα κριτήρια αξιολόγησης σύμφωνα με τις Οδηγίες της Γ.Γ. ΕΣΠΑ του ΥΠ.ΕΘ.Ο.Ο., όπου συμπεριλαμβάνονται οι κατωτέρω θεσμικές απαιτήσεις του Ν. 5037/2023 για τους παρόχους υπηρεσιών ύδατος: (i) Διαπίστωση διαχειριστικής επάρκειας των παρόχων υπηρεσιών ύδατος από τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. (άρ. 12, παρ. 3 του Ν. 5037/2023) A/A Πρόσκλησης: 22279 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 5  A∆A: 9ΜΝΗΗ-ΗΓΙ (ii) Κατάρτιση Γενικού Σχεδίου Υπηρεσιών Ύδατος (ΓΣΥΥ) και Ετήσιας Έκθεσης προγραμματισμού με αποδεικτικό υποβολής της στη ΡΑΑΕΥ προς έγκριση (άρ. 35 παρ. 1 και παρ.3 του Ν. 5037/2023) Σχετικώς με το ανωτέρω σημείο (i) λαμβάνεται υπόψη το άρθρο 82 του ν. 5264/2025 «Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, μεταφορά Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και λοιπές διατάξεις» σχετικά με την τήρηση της ανωτέρω προυπόθεσης. (iii) Τεκμηρίωση της επιλεξιμότητας έργων ύδρευσης κατά τη μεταβατική περίοδο προσαρμογής της ολιστικής προσέγγισης στον τομέα των υδάτων με τη συμπλήρωση και υπογραφή αρμοδίως του Εντύπου «Έκθεση τεκμηρίωσης της συμμόρφωσης των έργων ύδρευσης με την ολιστική προσέγγιση των υδάτων κατά τη μεταβατική περίοδο εφαρμογής της» Τα ανωτέρω θα πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά. Ειδικότερα, επισημαίνεται ότι η θεσμική απαίτηση του σημείου (i) των ανωτέρω θα πρέπει να ισχύει όπως ορίζεται στο αρ. 82 παρ. 1 του ν. 5264/25. Επιπροσθέτως, το ΓΣΥΥ θα πρέπει να υποβληθεί κατά τη στιγμή της υποβολής πρότασης χρηματοδότησης εγκεκριμένο από την ΡΑΑΕΥ και η «Έκθεση τεκμηρίωσης της συμμόρφωσης των έργων ύδρευσης με την ολιστική προσέγγιση των υδάτων κατά τη μεταβατική περίοδο εφαρμογής της» θα πρέπει να υποβληθεί από τον δικαιούχο αρμοδίως υπογεγραμμένη, αντιστοίχως κατά τη στιγμή της υποβολής της πρότασης χρηματοδότησης. 2. Τοπικά Σχέδια Δράσης νησιών της πρωτοβουλίας “GrEco Islands” Τα προτεινόμενα έργα ύδρευσης / διαχείρισης υδάτων πρέπει να περιλαμβάνονται στα Τοπικά Σχέδια Δράσης (άρθρο 13 της ΥΑ 64227 ΕΞ 2025 (ΦΕΚ 2119/Β/05.05.2025)) που συνιστούν τον επιχειρησιακό σχεδιασμό των νησιών στην πορεία προς την απονομή πιστοποίησης GrEco Islands και αίτηση του νησιού για τη λήψη σήματος GrEco Islands. Σε περίπτωση που κατά το χρόνο υποβολής της πρότασης, τα νησιά δεν διαθέτουν εγκεκριμένα Τοπικό Σχέδιο Δράσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ΥΑ 64227 ΕΞ 2025 (ΦΕΚ 2119/Β/05.05.2025), θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι προτάσεις των έργων (που θα προβλέπονται στο οικείο Γενικό Σχέδιο Υπηρεσιών Ύδατος που θα εχει εκπονηθεί ή και υποβληθει στην ΡΑΑΕΥ) θα περιληφθούν στο εγκεκριμένο Τοπικό Σχέδιο Δράσης (ΤΣΔ). Στο πλαίσιο του πυλώνα «Βιώσιμη διαχείριση πόρων/Διαχεί [... συνέχεια στην επίσημη πρόσκληση]