Έναρξη λειτουργίας νέων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων Ιονίου και Νοτίων Κυκλάδων

1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Οι προτάσεις που θα υποβληθούν θα πρέπει να εμπίπτουν στους Ειδικούς Στόχους: Α/Α Κωδικός Τίτλος 1 RSO2.7 Προστασία της φύσης και βιοποικιλότητα στα Πεδία Παρέμβασης: Α/Α Κωδικός Τίτλος Προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας, φυσική κληρονομιά και 1 079 φυσικοί πόροι, πράσινες και γαλάζιες υποδομές να καλύπτουν τις παρακάτω γεωγραφικές περιοχές: Α/Α Επίπεδο Γεωγραφική Περιοχή 1 Περιφέρεια Ιονίων Νήσων 2 Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου 3 Περιφέρεια Αττικής A/A Πρόσκλησης: 21827 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 4  A∆A: ΨΒΓΦΗ-36Υ και να συνεισφέρουν στην επίτευξη των παρακάτω δεικτών εκροών και αποτελέσματος: Μονάδα ΚΩΔ. Ονομασία Δείκτη Στόχος Μέτρησης PSO898 Στρατηγικές και σχέδια διαχείρισης Αριθμός 1,00 Επιφάνεια περιοχών που καλύπτονται από στρατηγικές Τετραγωνικά PSR898 4.744,15 και σχέδια διαχείρισης χιλιόμετρα Οι δικαιούχοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν μόνο τους δείκτες που αναφέρονται στην Πρόσκληση. Αναλυτικότερα στοιχεία σχετικά με το Πρόγραμμα, τις Προτεραιότητες, τους Ειδικούς Στόχους, τις Κατηγορίες Περιφέρειας, το Ταμείο, τα Πεδία Παρέμβασης τους δείκτες καθώς και της κατανομής της δημόσιας δαπάνης ανά προτεραιότητα και κατηγορία περιφέρειας παρατίθενται στο Παράρτημα Ι.  Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη που διατίθεται για την ένταξη πράξεων με την παρούσα πρόσκληση ανέρχεται σε 4.889.480,34.€.  Η ΔΑ δύναται να τροποποιήσει το συνολικό ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης της παρούσας πρόσκλησης ή και να προβεί σε αιτιολογημένη ανάκληση ισχύος της πρόσκλησης, ενημερώνοντας σε κάθε περίπτωση τους δικαιούχους μέσω της οικείας ιστοσελίδας www.peka-program.gr.  Στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης δύναται, εφόσον απαιτηθεί, να γίνει χρήση πόρων υπερδέσμευσης εντός των ορίων που τίθεται, με βάση την Υπουργική Απόφαση με Αριθμ.191632 ΕΞ 2024 /17-12-2024 (ΦΕΚ 7591/Β/31.12.2024) «Τροποποίηση των ποσοστών δέσμευσης πόρων του Προγράμματος Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021-27», όπου το ανώτατο επιτρεπόμενο ποσοστό εντάξεων επί της συνολικής χρηματοδότησης της Προτεραιότητας 6 ανέρχεται σε 120,00%. 2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Η εξειδικευόμενη δράση περιλαμβάνεται στην κατηγορία δράσεων «Εφαρμογή Σχεδίων Δράσης ειδών και οικοτόπων και Σχεδίων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών για βελτίωση της κατάστασης διατήρησης τους». Σκοπός της προτεινόμενης δράσης αποτελεί η υλοποίηση ενός συνόλου δράσεων για την υποστήριξη της έναρξης λειτουργίας του Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου Ιονίου (ΕΘΠΙΟ) και του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες (ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες). Οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ) εγκρίθηκαν το Δεκέμβριο 2025 από το ΥΠΕΝ κατόπιν ενσωμάτωσης των αποτελεσμάτων της δημόσιας διαβούλευσης των μελετών. Η θεσμοθέτηση των δύο θαλάσσιων πάρκων θα ολοκληρωθεί με τη σύνταξη και υποβολή στο ΣτΕ των αντίστοιχων σχεδίων Προεδρικών Διαταγμάτων και την σχετική έγκριση. Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται να υλοποιηθούν ενδεικτικά οι εξής επιμέρους δράσεις, οι οποίες βρίσκονται σε συνέργεια. - Δράση 1: Επιστημονική και διαχειριστική υποστήριξη της λειτουργίας των δύο νέων Εθνικών Πάρκων Η Δράση περιλαμβάνει την ανάθεση έργου ή και υπηρεσιών εξωτερικών συνεργατών/συμβούλων A/A Πρόσκλησης: 21827 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 5  A∆A: ΨΒΓΦΗ-36Υ για την υποστήριξη της έναρξης λειτουργίας των δύο νέων Εθνικών Πάρκων. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι προγραμματίζεται η στελέχωση με πρόσληψη εξωτερικών συνεργατών, κυρίως Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (σχεδιάζεται η σύναψη συμβάσεων για την πρόσληψη 10 ατόμων για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκου Ιονίου (ΕΘΠΙΟ) και 20 ατόμων για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες (ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες). Οι εξωτερικοί συνεργάτες/σύμβουλοι θα στελεχώσουν επιστημονικά τα δύο νέα Εθνικά Πάρκα και θα υποστηρίζουν την υλοποίηση του συνόλου των δράσεων τόσο σε ό,τι αφορά τον σχεδιασμό και την παρακολούθηση της υλοποίησης των διαχειριστικών δράσεων όσο και στις απαραίτητες διοικητικής και οικονομικής φύσης υποχρεώσεις των νέων Παραρτημάτων. - Δράση 2: Δημιουργία υποδομών για τα δύο νέα Εθνικά Πάρκα Η Δράση αφορά στην δημιουργία 3 νέων Παραρτημάτων του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α., ένα (1) στο ΕΘΠΙΟ ενδεικτικά στα Κύθηρα) και δύο (2) στο ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες (ενδεικτικά 1 στην Αμοργό και 1 στη Μήλο). Βασική προϋπόθεση για την έναρξη λειτουργίας των Παραρτημάτων είναι η εξεύρεση και εξασφάλιση της λειτουργίας χώρων γραφείων. Τα σχετικά κόστη μεταξύ άλλων μπορεί ενδεικτικά να περιλαμβάνουν: υπηρεσίες τεχνικής μελέτης διαμόρφωσης κτηρίων, υπηρεσίες διαμόρφωσης κτηριακών εγκαταστάσεων, εξοπλισμός γραφείων κ.ά. - Δράση 3: Εξοπλισμός για τα δύο νέα Εθνικά Πάρκα Η Δράση περιλαμβάνει την προμήθεια βασικού εξοπλισμού για την επόπτευση, επιστημονική παρακολούθηση και λειτουργία των δύο νέων Εθνικών Πάρκων. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι σχεδιάζεται η προμήθεια (α) δύο (2) σκαφών ανοιχτής θαλάσσης (λιμενικού τύπου) και (β) τριών (3) ραντάρ για τον εντοπισμό σκαφών. - Δράση 4: Υλοποίηση δράσεων προτεραιότητας των Διαχειριστικών Σχεδίων των ΕΠΜ των δύο νέων Εθνικών Πάρκων. Η Δράση αφορά στην υλοποίηση δράσεων που περιλαμβάνονται στα Διαχειριστικά Σχέδια των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) των δύο νέων Εθνικών Πάρκων, οι οποίες είναι καθοριστικής σημασίας να υλοποιηθούν στα πρώτα χρόνια λειτουργίας των Πάρκων ώστε να επιτευχθούν οι μακροχρόνιοι στόχοι προστασίας. Συγκεκριμένα στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκου Ιονίου (ΕΘΠΙΟ) σχεδιάζεται η υλοποίηση των παρακάτω δράσεων: - Διερεύνηση των επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα των ξενικών ειδών Pterois miles, Siganus luridus και Siganus rivulatus, πιλοτική εφαρμογή δράσεων μετριασμού τους και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των δράσεων. - Αποκατάσταση λιβαδιών Ποσειδωνίας. - Μείωση επιπτώσεων πλαστικών και λοιπών απορριμμάτων σε παραλίες και στο θαλάσσιο περιβάλλον. - Διερεύνηση των επιπτώσεων της αλιευτικής δραστηριότητας στα είδη ροφοειδών (Epinephelus spp) και προτάσεις εξειδικευμένων μέτρων μετριασμού τους. Η δράση θα έχει στόχο την διατήρηση των ροφοειδών που ως κορυφαίοι θηρευτές παίζουν κρίσιμο ρόλο στο οικοσύστημα. A/A Πρόσκλησης: 21827 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 6  A∆A: ΨΒΓΦΗ-36Υ Στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες (ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες σχεδιάζεται η υλοποίηση των παρακάτω δράσεων: - Κατασκευή ή επισκευή μικρών ομβροδεξαμενών στις νησίδες. - Πιλοτικές σπορές δημητριακών σε εγκαταλειμμένους αγρούς. - Μείωση επιπτώσεων πλαστικών και λοιπών απορριμμάτων σε παραλίες, νησίδες και στο θαλάσσιο περιβάλλον. - Εγκατάσταση μόνιμων σταθμών παρακολούθησης στις νησίδες του Πάρκου. Επιπλέον και στα δύο πάρκα θα τοποθετηθούν πινακίδες ενημέρωσης των επισκεπτών και θα δημιουργηθεί εφαρμογή (application) ειδοποίησης επισκεπτών για την είσοδο στο πάρκο και των όρων και περιορισμών που ισχύουν. Οι ανωτέρω δράσεις προγραμματίζεται να υλοποιηθούν με δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών και έργων, καθώς και με αυτεπιστασία. 3. ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑ 3.1 Ως ημερομηνία λήξης της προθεσμίας επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων πράξεων ορίζεται η 31/12/2029. Η λήξη των προτεινόμενων πράξεων (ολοκλήρωση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου) θα πρέπει να συντελεστεί έως την ως άνω ημερομηνία. 3.2 Ως ελάχιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων πράξεων: δεν αφορά. 3.3 Ως μέγιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων πράξεων: δεν αφορά. 3.4 Οι κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων προσδιορίζονται στην Υπουργική Απόφαση «Εθνικοί Κανόνες Επιλεξιμότητας των δαπανών των πράξεων των Προγραμμάτων 2021-2027» (ν. 4914/2022 (Α’ 61) άρθρο 63, παρ.20). 3.5 Ειδικότεροι κανόνες επιλεξιμότητας: • Τυχόν χρηματοδότηση ή και αίτηση για χρηματοδότηση, κατά το μέρος ή το όλον σε ίδια ή επικαλυπτόμενη γεωγραφική περιοχή, φυσικού αντικειμένου ιδίου με αυτό της παρούσας πρόσκλησης, από άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία/προγράμματα, θα πρέπει να βεβαιώνεται αρμοδίως από αυτά. Η σχετική βεβαίωση θα πρέπει επί ποινή απόρριψης να υποβάλλεται κατά την υποβολή πρότασης. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει πριν την υποβολή νέας πρότασης χρηματοδότησης στην παρούσα πρόσκληση, κάθε δικαιούχος να έχει ήδη αποσύρει αντίστοιχη πρόταση ή και ήδη χρηματοδοτούμενη πράξη κατά τα ανωτέρω, από άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία/προγράμματα, προκειμένου να θεωρηθεί παραδεκτή η πρότασή του στο πλαίσιο της παρούσας. • Έργα που δεν ενέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, θα εξεταστούν σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την έννοια της κρατικής ενίσχυσης όπως αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2016/C 262/01). Στις περιπτώσεις αυτές, προκειμένου το σύνολο της δημόσιας χρηματοδότησης της προτεινόμενης δράσης να μην εμπίπτει στους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, πρέπει να διασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διεπιδότηση ή για έμμεση επιδότηση άλλων οικονομικών δραστηριοτήτων. A/A Πρόσκλησης: 21827 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 7  A∆A: ΨΒΓΦΗ-36Υ Προκειμένου να επιβεβαιωθεί η συμβατότητα του έργου με το δίκαιο του ανταγωνισμού, πρέπει κατά την υποβολή των προτάσεων οι δυνητικοί δικαιούχοι να υποβάλλουν στοιχεία τα οποία διασφαλίζουν ότι η χρηματοδότηση του έργου δεν απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό ή να έχει επιπτώσεις στις συναλλαγές. Προκειμένου να αποφευχθεί η χορήγηση οικονομικού πλεονεκτήματος κατά την προμήθεια αγαθών ή υπηρεσιών στο πλαίσιο υλοποίησης έργων, είναι αναγκαίο οι προμήθειες/υπηρεσίες/εργολαβίες να πραγματοποιηθούν μέσω ανοικτής, διαφανούς, αμερόληπ [... συνέχεια στην επίσημη πρόσκληση]