Έργα βιώσιμης διαχείρισης λυμάτων σε οικισμούς Δ΄ Προτεραιότητας Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας

1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Οι προτάσεις που θα υποβληθούν θα πρέπει να εμπίπτουν στους Ειδικούς Στόχους: Α/Α Κωδικός Τίτλος 1 RSO2.5 Βιώσιμα ύδατα στα Πεδία Παρέμβασης: Α/Α Κωδικός Τίτλος 1 065 Συλλογή και επεξεργασία υγρών αποβλήτων να καλύπτουν τις παρακάτω γεωγραφικές περιοχές: Α/Α Επίπεδο Γεωγραφική Περιοχή 1 Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και να συνεισφέρουν στην επίτευξη των παρακάτω δεικτών εκροών και αποτελέσματος: Μονάδα ΚΩΔ. Ονομασία Δείκτη Στόχος Μέτρησης Μήκος νέων ή αναβαθμισμένων σωλήνων για το δημόσιο RCO31 Χιλιόμετρα 8,00 δίκτυο συλλογής λυμάτων Πληθυσμός συνδεδεμένος σε τουλάχιστον δευτερεύον δημόσιο RCR42 Άτομα 15.000,00 σύστημα επεξεργασίας λυμάτων Οι δικαιούχοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν μόνο τους δείκτες που αναφέρονται στην Πρόσκληση. Αναλυτικότερα στοιχεία σχετικά με το Πρόγραμμα, τις Προτεραιότητες, τους Ειδικούς Στόχους, τις Κατηγορίες Περιφέρειας, το Ταμείο, τα Πεδία Παρέμβασης τους δείκτες καθώς και της κατανομής της δημόσιας δαπάνης ανά προτεραιότητα και κατηγορία περιφέρειας παρατίθενται στο Παράρτημα Ι.  Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη που διατίθεται για την ένταξη πράξεων με την παρούσα πρόσκληση ανέρχεται σε 5.000.000,00.€.  Η ΔΑ δύναται να τροποποιήσει το συνολικό ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης της παρούσας πρόσκλησης ή και να προβεί σε αιτιολογημένη ανάκληση ισχύος της πρόσκλησης, ενημερώνοντας σε κάθε περίπτωση τους δικαιούχους μέσω της οικείας ιστοσελίδας www.dytikiellada.gr.  Στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης θα ενταχθούν πράξεις έως το ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης. 2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Η προτεινόμενη δράση εντάσσεται στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής συμμόρφωσης και της βιώσιμης διαχείρισης των υδατικών πόρων, όπως αυτή καθορίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ειδικότερα από την Οδηγία A/A Πρόσκλησης: 23906 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 3  ΑΔΑ: ΨΠΑ57Λ6-ΔΒΙ 91/271/ΕΟΚ σχετικά με τη συλλογή, επεξεργασία και διάθεση αστικών λυμάτων. Η οδηγία αυτή αποτελεί βασικό εργαλείο περιβαλλοντικής πολιτικής για τα κράτη-μέλη, επιβάλλοντας την ανάπτυξη ολοκληρωμένων υποδομών αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων, ιδιαίτερα σε οικισμούς που παρουσιάζουν αυξημένες περιβαλλοντικές πιέσεις ή σημαντική εποχική πληθυσμιακή επιβάρυνση. Η δράση επικεντρώνεται στην αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των δικτύων αποχέτευσης και των υποδομών επεξεργασίας λυμάτων, με στόχο τη μείωση της ανεπεξέργαστης διάθεσης αποβλήτων στο φυσικό περιβάλλον και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υδατικών οικοσυστημάτων σε οικισμούς Δ Προτεραιότητας (< 2.000 ισοδύναμου πληθυσμού) της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας. Η ανάγκη αυτή είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για μικρούς και μεσαίους οικισμούς Δ Προτεραιότητας, όπου συχνά παρατηρούνται ελλείψεις σε βασικές υποδομές αποχέτευσης ή παλαιωμένα συστήματα που αδυνατούν να ανταποκριθούν στις σύγχρονες περιβαλλοντικές και υγειονομικές απαιτήσεις. Κεντρικός στόχος της δράσης είναι η προστασία των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων από τη ρύπανση που προκαλείται από αστικά λύματα, συμβάλλοντας στη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας και στην επίτευξη καλής ποιοτικής κατάστασης των υδάτινων σωμάτων. Παράλληλα, επιδιώκεται η βελτίωση της δημόσιας υγείας μέσω της μείωσης των κινδύνων που σχετίζονται με τη διάθεση ανεπεξέργαστων λυμάτων, όπως η επιβάρυνση του πόσιμου νερού, η υποβάθμιση ακτών κολύμβησης και η εξάπλωση παθογόνων μικροοργανισμών. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε παρεμβάσεις που αφορούν μικρούς οικισμούς Δ’ Προτεραιότητας με ειδικά χαρακτηριστικά ανάπτυξης και λειτουργίας, όπως τουριστικές περιοχές, παραθαλάσσιοι οικισμοί, περιαστικές περιοχές και περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας. Στις περιπτώσεις αυτές, η εποχική αύξηση του πληθυσμού δημιουργεί αυξημένες ανάγκες διαχείρισης λυμάτων, οι οποίες συχνά υπερβαίνουν τις δυνατότητες των υφιστάμενων υποδομών. Η αναβάθμιση των συστημάτων συλλογής και επεξεργασίας λυμάτων στις περιοχές αυτές συμβάλλει όχι μόνο στην περιβαλλοντική προστασία αλλά και στη διατήρηση της τουριστικής ελκυστικότητας και της τοπικής οικονομικής δραστηριότητας. Στο πλαίσιο της δράσης προβλέπονται επενδύσεις σε σύγχρονες και τεχνολογικά προηγμένες μεθόδους επεξεργασίας λυμάτων, οι οποίες επιτρέπουν την ασφαλή επαναχρησιμοποίηση του επεξεργασμένου νερού. Η επαναχρησιμοποίηση αποτελεί βασική κατεύθυνση της σύγχρονης ευρωπαϊκής πολιτικής για την κυκλική οικονομία και τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων, ιδιαίτερα σε περιοχές που αντιμετωπίζουν πιέσεις λόγω λειψυδρίας ή αυξημένης κατανάλωσης νερού. Το επεξεργασμένο νερό μπορεί να αξιοποιηθεί για γεωργικές χρήσεις, άρδευση κοινόχρηστων χώρων πρασίνου, βιομηχανικές διεργασίες ή άλλες μη πόσιμες χρήσεις, μειώνοντας σημαντικά την κατανάλωση φυσικών υδατικών αποθεμάτων. Οι προβλεπόμενες επενδύσεις δύνανται να περιλαμβάνουν: • κατασκευή ή επέκταση δικτύων αποχέτευσης ακαθάρτων, • δημιουργία νέων εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων (ΕΕΛ), • αναβάθμιση υφιστάμενων μονάδων με τεχνολογίες τριτοβάθμιας επεξεργασίας, • συστήματα απολύμανσης και επαναχρησιμοποίησης εκροών, • ψηφιακά συστήματα παρακολούθησης και ελέγχου λειτουργίας δικτύων, • ενεργειακή αναβάθμιση εγκαταστάσεων με στόχο τη μείωση του λειτουργικού κόστους και των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Η δράση παρουσιάζει έντονη κοινωνική διάσταση, καθώς συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, στη μείωση των περιβαλλοντικών ανισοτήτων μεταξύ αστικών και μικρών αγροτικών περιαστικών περιοχών και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Η πρόσβαση σε σύγχρονες υποδομές αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί βασική προϋπόθεση βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και σημαντικό παράγοντα προστασίας της δημόσιας υγείας και του φυσικού περιβάλλοντος. Η υλοποίηση των παρεμβάσεων αυτών συμβάλλει ουσιαστικά στην επίτευξη των εθνικών και ευρωπαϊκών στόχων για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων και τη μετάβαση σε ένα μοντέλο βιώσιμης και κυκλικής οικονομίας. Τέλος η υλοποίηση των έργων και παρεμβάσεων θα γίνεται σύμφωνα με το Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο Λυμάτων Οικισμών Προτεραιότητας - Εξαμηνιαία αναφορά επιτελικής σύνοψης για τη συμμόρφωση και τη λειτουργικότητα των υποδομών ανά οικισμό προτεραιότητας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας. 3. ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑ 3.1 Ως ημερομηνία λήξης της προθεσμίας επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων πράξεων ορίζεται η 31/12/2030. Η λήξη των προτεινόμενων πράξεων (ολοκλήρωση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου) θα πρέπει να συντελεστεί έως την ως άνω ημερομηνία. 3.2 Ως ελάχιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων πράξεων ορίζεται το ποσό των 300.000,00€. 3.3 Ως μέγιστος προϋπολογισμός των υποβαλλόμενων πράξεων :δεν αφορά. 3.4 Οι κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων προσδιορίζονται στην Υπουργική Απόφαση «Εθνικοί Κανόνες Επιλεξιμότητας των δαπανών των πράξεων των Προγραμμάτων 2021-2027» (ν. 4914/2022 (Α’ 61) άρθρο 63, παρ.20) με την επιφύλαξη της τήρησης των κανόνων του ανταγωνισμού και των κρατικών ενισχύσεων . 3.5 Ειδικότεροι κανόνες επιλεξιμότητας: - Έργα που δεν ενέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, θα εξεταστούν σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την έννοια της κρατικής ενίσχυσης όπως αναφέρεται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2016/C 262/01). Στις περιπτώσεις αυτές, A/A Πρόσκλησης: 23906 /Έκδοση: 1.0 Έντυπο: Ε.Ι.1_2 4  ΑΔΑ: ΨΠΑ57Λ6-ΔΒΙ προκειμένου το σύνολο της δημόσιας χρηματοδότησης της προτεινόμενης δράσης να μην εμπίπτει στους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, πρέπει να διασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διεπιδότηση ή για έμμεση επιδότηση άλλων οικονομικών δραστηριοτήτων. Προκειμένου να επιβεβαιωθεί η συμβατότητα του έργου με το δίκαιο του ανταγωνισμού, πρέπει κατά την υποβολή των προτάσεων οι δυνητικοί δικαιούχοι να υποβάλλουν στοιχεία τα οποία διασφαλίζουν ότι η χρηματοδότηση του έργου δεν απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό ή να έχει επιπτώσεις στις συναλλαγές. Προκειμένου να αποφευχθεί η χορήγηση οικονομικού πλεονεκτήματος κατά την προμήθεια αγαθών ή υπηρεσιών στο πλαίσιο υλοποίησης έργων, είναι αναγκαίο οι προμήθειες / υπηρεσίες /εργολαβίες να πραγματοποιηθούν μέσω ανοικτής, διαφανούς, αμερόληπτης και άνευ όρων διαγωνιστικής διαδικασίας, με βάση τις διατάξεις της ισχύουσας εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας περί σύναψης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών. - Έργα που ενέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης θα εξετάζονται ανάλογα με τα οριζόμενα στο κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων (π.χ. ΓΑΚ, De Minimis κ.λπ.). Στις περιπτώσεις, που τελικά κριθεί ότι η προτεινόμενη δράση ή τμήμα δράσης εμπίπτει στο ανωτέρω θεσμικό πλαίσιο, υπάρχει η δυνατότητα δημόσιας χρηματοδότησής της μέχρι του ύψους της έντασης ενίσχυσης που προσδιορίζεται μέσω της χρήσης του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 651/2014 της Επιτροπής της 17ης Ιουνίου 2014 για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει (Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού) ή του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2831 της Επιτροπής της 13ης Δεκεμβρίου 2023 σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (που αντικατέστησε τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1407/2013 της Επιτροπής) μέχρι του ποσού των 300.000,00€, ανά περίπτωση. Στην περίπτωση της κρατικής ενίσχυσης το ποσό που υπολείπεται της εγκεκριμένης συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης σε σχέση με το συνολικό κόστος του έργου, καλύπτεται από ιδίους πόρους του δικαιούχου. Για δράσεις που ενέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης και θα εξετασθούν στο πλαίσιο του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού, είναι απαραίτητο να περι [... συνέχεια στην επίσημη πρόσκληση]