Εφαρμογή λύσεων διαχείρισης χωροκατακτητικών ξενικών ειδών (ΧΞΕ)

1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Οι προτάσεις που θα υποβληθούν θα πρέπει να εμπίπτουν στον Ειδικό Στόχο: Α/Α Κωδικός Τίτλος Συμβολή στην προστασία και στην αποκατάσταση της υδρόβιας βιοποικιλότητας 1 1.6 και των υδρόβιων οικοσυστημάτων Στα Πεδία Παρέμβασης Α/Α Κωδικός Τίτλος Μείωση του αρνητικού αντικτύπου ή/και συμβολή στον θετικό αντίκτυπο στο 1 1 περιβάλλον και συμβολή σε μια καλή περιβαλλοντική κατάσταση να καλύπτουν τις παρακάτω γεωγραφικές περιοχές: Α/Α Κωδικός Γεωγραφικές Περιοχές 1 65 Περιφέρεια Κρήτης 2 62 Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και να συνεισφέρουν στην επίτευξη των παρακάτω δεικτών εκροών και αποτελέσματος ΚΩΔ. Ονομασία Δείκτη Μονάδα Μέτρησης Στόχος CO01 Αριθμός Πράξεων Αριθμός 1 Δράσεις που συμβάλλουν σε μια καλή περιβαλλοντική κατάσταση, συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασης της φύσης, της διατήρησης, CR10 Δράσεις 1 της προστασίας των οικοσυστημάτων, της βιοποικιλότητας, της υγείας και της καλής διαβίωσης των ζώων Ο δικαιούχος/οι μπορεί να χρησιμοποιήσει μόνο τους δείκτες που αναφέρονται στην Πρόσκληση. Αναλυτικότερα στοιχεία σχετικά με το Πρόγραμμα, τις Προτεραιότητες, τους Ειδικούς Στόχους, τις Κατηγορίες Περιφέρειας, το Ταμείο, τα Πεδία Παρέμβασης τους δείκτες καθώς και της κατανομής της δημόσιας δαπάνης ανά προτεραιότητα και κατηγορία περιφέρειας παρατίθενται στο Παράρτημα Ι. • Η συγχρηματοδοτούμενη δημόσια δαπάνη που διατίθεται για την ένταξη πράξεων με την παρούσα πρόσκληση ανέρχεται σε 1.500.000,00€. Έντυπο: E.I.1_2 Έκδοση:2η Ημ. Έκδοσης: Ιούνιος 2023 -4- • Η ΔΑ δύναται να τροποποιήσει το συνολικό ύψος της συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης της παρούσας πρόσκλησης ή και να προβεί σε αιτιολογημένη ανάκληση ισχύος της πρόσκλησης, ενημερώνοντας σε κάθε περίπτωση τους δικαιούχους μέσω του οικείου ιστότοπου www.alieia.gr • Η ΔΑ, εκτιμώντας κατά περίπτωση τα δεδομένα υλοποίησης του Προγράμματος, και τη φύση των δράσεων, δύναται να εντάξει πράξεις έως το 110% του ύψους της συνολικής συγχρηματοδοτούμενης δημόσιας δαπάνης που τίθεται στην παρούσα Πρόσκληση. 2. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ Μία από τις βασικότερες επιπτώσεις της διευρυμένης ανάπτυξης των θαλασσίων μεταφορών καθώς και της κλιματικής αλλαγής, αφορά μεταξύ άλλων και στην εισβολή χωροκατακτητικών ξενικών ειδών (ΧΞΕ) στις ελληνικές θάλασσες. Τα είδη αυτά απειλούν τη βιοποικιλότητα, επηρεάζουν τα λιβάδια ποσειδωνίας αλλά και την οικολογική ισορροπία όλων των ενδημικών φυτικών και ζωικών ειδών, ενώ τέλος απειλούν και την υγεία των καταναλωτών, αφού ορισμένα από αυτά είναι πολύ επικίνδυνα (π.χ λαγοκέφαλος) λόγω τοξικότητας. Οι αρνητικές επιπτώσεις των συγκεκριμένων αποθεμάτων – στόχων, προκύπτουν από το γεγονός ότι τα είδη αυτά στο νέο περιβάλλον μπορούν να καταστούν άκρως χωροκατακτητικά, ανταγωνίζονται ή θηρεύουν ενδημικά είδη, πολλές φορές εκτοπίζοντάς τα ή οδηγώντας τα σε εξαφάνιση προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις στο οικοσύστημα και σοβαρές ζημιές στην οικονομία, την κοινωνία ή την ανθρώπινη ευημερία. Προκειμένου να προστατευθούν και να αποκατασταθούν, η θαλάσσια βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα στο πλαίσιο των βιώσιμων αλιευτικών δραστηριοτήτων και με τη συμμετοχή επαγγελματιών του κλάδου της αλιείας στο πλαίσιο της Δράσης 1.6.4, μπορούν να υλοποιηθούν ενέργειες που αποσκοπούν στη διαχείριση των ΧΞΕ με απώτερο στόχο την προστασία της βιοποικιλότητας των θαλασσών μας από την εμφάνιση και εξάπλωση των εισβλητικών ειδών, αλλά και η προστασία της αλιείας, του εισοδήματος των επαγγελματιών του κλάδου και της ευημερίας των παράκτιων κοινωνιών. Η παρούσα Πρόσκληση αφορά πιο συγκεκριμένα στο εισβλητικό είδος με την κοινή ονομασία «λαγοκέφαλος». Η διαχείριση της εξάπλωσης του συγκεκριμένου είδους συναντά ιδιαίτερη δυσκολία καθόσον η σάρκα του και τα εσωτερικά όργανα είναι ιδιαίτερα τοξικά (λόγω της διάσπαρτης τετραδοτοξίνης) γεγονός που απαιτεί ιδιαίτερους χειρισμούς και αφήνει περιορισμένες δυνατότητες για περαιτέρω επεξεργασία και διάθεση. Οι ενέργειες για τη διαχείριση του λαγοκέφαλου θα πρέπει να προβλέπονται ή να ευθυγραμμίζονται με το εγκεκριμένο σχέδιο διαχείρισής με τίτλο: «ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΛΑΓΟΚΕΦΑΛΟΥ (Lagocephalus sceleratus) το οποίο εκπονείται από τον ΟΦΥΠΕΚΑ, κατ' αναλογία με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 19 του ΕΚ 1143/2014. Οι ενέργειες αυτές στο πλαίσιο της παρούσας Πρόσκλησης σε πρώτη (πιλοτική) φάση εστιάζονται χωρικά στην Περιφέρεια Κρήτης στην οποία καταγράφεται η σημαντικότερη συγκέντρωση πληθυσμού του λαγοκέφαλου στον Ελλαδικό χώρο καθώς και στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Επιπλέον, στο πλαίσιο του ΕΠΑΛΘ 2014-2020 έχουν χρηματοδοτηθεί επιστημονικές μελέτες και προσεγγίσεις (LIONHARE, LAGOMEAL, EXPLIAS), μέσω των οποίων έχουν αναπτυχθεί πειραματικά αλιευτικά εργαλεία αλίευσης, έχουν μελετηθεί οι συνέπειες (οικονομικές, περιβαλλοντικές, κοινωνικές) της παρουσίας του είδους καθώς επίσης υπάρχουν και επιστημονικά δεδομένα που αφορούν στα αλιευτικά πεδία, σχετικά με την αφθονία των πληθυσμών λαγοκέφαλου και την εποχική τους διακύμανση. Οι ενέργειες που θα περιληφθούν στην υποβαλλόμενη προς ένταξη Πράξη, θα πρέπει να παρουσιάζουν ένα εφικτό, κοστολογημένο και χρονικά οριοθετημένο πρόγραμμα και να μην περιλαμβάνουν ως φυσικό Έντυπο: E.I.1_2 Έκδοση:2η Ημ. Έκδοσης: Ιούνιος 2023 -5- αντικείμενο μόνο χαρτογράφηση, μελέτες για την πρόληψη και τον έλεγχο της εξάπλωσης των ΧΞΕ ή την πρόληψη εμφάνισης (καθόσον τέτοιου είδους ενέργειες για το λαγοκέφαλο, έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί κατά την προηγούμενη προγραμματική περίοδο). Επιπλέον, θα πρέπει να περιλαμβάνουν απαραιτήτως την επιστημονική παρακολούθηση υλοποίησης της Πράξης, η οποία θα πρέπει να έχει συγκεκριμένο και τεκμηριωμένο επιστημονικό προσανατολισμό και μεθοδολογία, με στόχο την αποτίμηση των αποτελεσμάτων της συγκεκριμένης αλιευτικής διαχείρισης στον πληθυσμό του λαγοκέφαλου και γενικότερα στην προστασία της βιοποικιλότητας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Όλα τα αποτελέσματα θα πρέπει να καταγράφονται και να παρουσιάζονται σε μία ενδιάμεση και μία τελική έκθεση, με τη λήξη του χρονοδιαγράμματος της πράξης. Στο τέλος της πράξης αναμένεται η παρουσίαση των αποτελεσμάτων διαχείρισης του είδους, σε μία (τουλάχιστον) ενέργεια ευρείας δημοσιοποίησης και ενημέρωσης του κοινού. Στην κατευθυντήρια επιτροπή παρακολούθησης της προγραμματικής σύμβασης που θα υπογραφεί, μεταξύ του επιστημονικού φορέα και των δικαιούχων, θα πρέπει να συμμετέχουν ως μέλη, στελέχη των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών, δηλαδή Υπουργεία και Περιφέρειες. Τέλος, επισημαίνεται ότι η Πράξη μπορεί να περιλαμβάνει δράσεις, με την ενεργό συμμετοχή επαγγελματιών αλιέων της παράκτιας αλιείας, όπως τη στοχευμένη αλίευση του λαγοκέφαλου και τη χορήγηση σχετικής χρηματικής αμοιβής. Σε ό,τι αφορά τις κατηγορίες των επιλέξιμων δαπανών, αυτές αφορούν: 1. Αμοιβές του προσωπικού της Ομάδας Έργου η οποία θα ασχοληθεί με την υλοποίηση της Πράξης συμπεριλαμβανομένης και της επιστημονικής παρακολούθησης 2. Αμοιβές εξωτερικών παρόχων υπηρεσιών (προς τους Δικαιούχους) οι οποίες είναι απαραίτητες για την υλοποίηση της Πράξης συμπεριλαμβανομένων των δαπανών για την διαχείριση των αλιευμένων λαγοκέφαλων (μεταφορά, καύση κλπ) 3. Χρηματικές αμοιβές στους συμμετέχοντες αλιείς 4. Επιστημονικό εξοπλισμό, εξειδικευμένα αλιευτικά εργαλεία, εξοπλισμό υποδομών & αναλώσιμα των Δικαιούχων τα οποία είναι απαραίτητα για την υλοποίηση της Πράξης 5. Μετακινήσεις της Ομάδας Έργου η οποία θα ασχοληθεί με την υλοποίηση της Πράξης συμπεριλαμβανομένης και της επιστημονικής παρακολούθησης 6. Ενέργειες δημοσιότητας και ενημέρωσης 3 ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑ 3.1 Ως ημερομηνία λήξης της προθεσμίας επιλεξιμότητας των δαπανών των προτεινόμενων πράξεων ορίζεται η 31.12.2029. Η λήξη των προτεινόμενων πράξεων (ολοκλήρωση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου) θα πρέπει να συντελεστεί έως την ως άνω ημερομηνία. 3.2 Οι κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων προσδιορίζονται στην Υπουργική Απόφαση «Εθνικοί Κανόνες Επιλεξιμότητας των δαπανών των πράξεων των Προγραμμάτων 2021-2027» (ν. 4914/2022 (Α’ 61) άρθρο 63, παρ.20) 3.3 Ειδικότεροι κανόνες επιλεξιμότητας Ως ημερομηνία έναρξης της επιλεξιμότητας δαπανών ορίζεται η ημερομηνία υπογραφής της παρούσας Πρόσκλησης Έντυπο: E.I.1_2 Έκδοση:2η Ημ. Έκδοσης: Ιούνιος 2023 -6- 3.4 Είδη Δαπανών που θα χρηματοδοτηθούν και θα αποζημιωθούν βάσει παραστατικών Κατηγορία Δαπάνης Περιγραφή Α.1 Άμεσες δαπάνες βάσει παραστατικών 3.5 Δαπάνες βάσει επιλογών απλοποιημένου κόστους (όπου απαιτηθεί) Κατηγορία Δαπάνης Περιγραφή Β.4.1 Έμμεσες δαπάνες βάσει ποσοστού (15%) επί των επιλέξιμων Άμεσων δαπανών Προσωπικού Κατηγορία Δαπάνης Περιγραφή Β.1 ΔΑΠΑΝΕΣ βάσει ΜΟΝΑΔΙΑΙΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ (Unit Cost) 3.6 Όροι/προϋποθέσεις εφαρμογής απλοποιημένου κόστους – κατηγορία Β1 Σε περίπτωση που η πράξη θα περιλαμβάνει τη χορήγηση αμοιβής στους συμμετέχοντες αλιείς στη στοχευμένη αλίευση λαγοκέφαλου, το εν λόγω ποσό, θα αφορά σε μοναδιαίο κόστος (unit cost) Θα καταβληθεί χρηματική αμοιβή στους συμμετέχοντες αλιείς της παράκτιας αλιείας, που αλιεύουν και εκφορτώνουν σε συγκεκριμένους τόπους (αλ/κές υποδομές) με δυνατότητα αποθήκευσης και μεταφοράς, με τρόπο και διαδικασία που προβλέπεται στη σχετική νομοθεσία και που οργανώνεται από το Δικαιούχο. Το ποσό που έχει προσδιοριστεί ως αποζημίωση στους αλιείς ανά κιλό αλιευόμενου λαγοκέφαλου ανέρχεται σε 5,33 ευρώ / κιλό μέγιστο, ενώ δύναται το υποβαλλόμενο ΤΔΠ να περιλαμβάνει ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό αναπλήρωσης 80% (ήτοι 4,26 €) σύμφωνα με την μεθοδολογία υπολογισμού. Η μεθοδολογία υπολογισμού της αποζημίωσης - αμοιβής των αλιέων ανά κιλό (kg) αλιευόμενου λαγοκέφαλου, καταρτίστηκε από την ΕΥΔ ΠΑΛΥΘ, υποβλήθηκε και διαβουλεύτηκε με την ΕΕ, την ΕΥΘΥΠΣ και την ΕΔΕΛ. Οι επιλογές απλοποιημένου κόστους που εφαρμόζονται στην πράξη δε θα μπορούν να τροποποιηθούν ούτε κατά τη διάρκεια υλοποίησής της ούτε μετά την ολοκλήρωσή της. Για τις δαπάνες που θα αποζημιωθούν με τη χρήση της επιλογής απλοποιημένου κόστους: Β.4.1, οι Δικαιούχοι δε θα προσκομίζουν εξοφλημένα παραστατικά δαπανών ή έγγραφα ισοδύναμης λογιστικής αξίας, που θα τηρούνται όμως στο λογιστικό σύστημα του Δικαιούχου. Για τις δαπάνες αυτές δεν επαληθεύεται η τήρηση διακριτής λογιστικής μερίδας. Έντυπο: E.I.1_2 Έκδοση:2η Ημ. Έκδοσης: Ιούνιος 2023 -7- 4 ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 4.1 Ο υποψήφιος δικαιούχος/οι υποβάλλει αποκλειστικά ηλεκτρονικά τις προτάσεις μέσω του ΟΠΣ. Για τον σκοπό αυτό, απαιτείται να δι [... συνέχεια στην επίσημη πρόσκληση]